Question 1

Βλέπω λάμψεις και μυγάκια ! Πρέπει να ανησυχώ;

Accepted Answer

Οι λάμψεις και κυρίως τα μυγάκια είναι συμπτώματα τα οποία εμφανίζονται συνήθως κατά την μέση ηλικία αλλά και αργότερα.
Οφείλονται στην ρευστοποίηση του υαλοειδούς σώματος. Το υαλοειδές σώμα είναι μια ουσία με μορφή ζελέ ή οποία πληρεί όλη την εσωτερική κοιλότητα του ματιού. Με την πάροδο της ηλικίας και καθώς οι ιστοί του σώματος (δέρμα, μύες, λιπώδης ιστός) χαλαρώνουν, χαλαρώνει και το υαλοειδές σώμα με αποτέλεσμα να ρευστοποιείται.
Η ρευστοποίηση αυτή δεν γίνεται απότομα και γρήγορα σε όλη την ποσότητα του υαλοειδούς, άλλα αρχίζει από κάποια σημεία (τα οποία τις περισσότερες φορές βρίσκονται στο κέντρο της κοιλότητας του βολβού). Με την ρευστοποίηση αυτή αλλάζει και ο διαθλαστικός δείκτης του υαλοειδούς με αποτέλεσμα αλλού να υπάρχουν ‘πυκνότερα’ διαθλαστικά μέσα και άλλου ‘αραιότερα’. Η διαφορά αυτή του διαθλαστικού δείκτη μεταξύ υγρών και στερεών προκαλεί το σύμπτωμα των σκοτεινών σημείων (μύγες, αράχνες, σκουπιδάκια) τα οποία είναι αλήθεια πολύ ενοχλητικά.
Με την πάροδο του χρόνου η ρευστοποίηση επεκτείνεται από το κέντρο προς την περιφέρεια με αποτέλεσμα το εξωτερικό τμήμα του υαλοειδούς -ο φλοιός του-, δηλαδή το τμήμα το οποίο εφάπτεται με τον αμφιβληστροειδή να αρχίζει να αποκολλάται από αυτόν. Αύτη η διαδικασία ονομάζεται αποκόλληση του υαλοειδούς. Οι συμφύσεις του φλοιού του υαλοειδούς με τον αμφιβληστροειδή είναι άλλοτε πολύ χαλαρές και η αποκόλληση γίνεται χωρίς συμπτώματα (ασυμπτωματική) ή είναι μέτριες έως πολύ δυνατές όπου παρατηρούνται συμπτώματα (λάμψεις σαν αστράκια ή αστραπές). Εάν οι συμφύσεις είναι πολύ δυνατές τότε κατά τον αποχωρισμό του υαλοειδούς από τον αμφιβληστροειδή εμφανίζονται ρωγμές σε αυτόν που θα οδηγήσουν στην αποκόλλησή του.
Εάν ολοκληρωθεί η ρευστοποίηση και η αποκόλληση του υαλοειδούς χωρίς προβλήματα από τον αμφιβληστροειδή τότε ο ασθενής έχει διαφύγει πλήρως τον κίνδυνο μιας μελλοντικής αποκόλληση του αμφιβληστροειδή.
Οι στατιστικές μελέτες παγκοσμίως δείχνουν ότι ένας στους χίλιους ανθρώπους (1%0) θα πάθει αποκόλληση αμφιβληστροειδούς κάποια στιγμή στην ζωή του (και πιο συγκεκριμένα κατά την ρευστοποίηση του υαλοειδούς). Παράγοντες όπως μυωπία ή υψηλή μυωπία, προηγηθείσα εγχείρηση καταρράκτη, και τραυματισμός του ματιού ανεβάζουν το ποσοστό αυτό από ένας στους χίλιους στο ένας στους εκατό ή και παραπάνω (1%-3%).
Πρόληψη:Θα πρέπει να γίνεται λεπτομερής έλεγχος του βυθού του ματιού που παρουσιάζει συμπτώματα. Οφθαλμολογικός έλεγχος ο οποίος δεν ανιχνεύει πρόβλημα δεν σημαίνει και απαλοιφή του προβλήματος στο αμέσως επόμενο διάστημα.
Οι έλεγχοι πρέπει να γίνονται όσο καιρό διαρκούν τα συμπτώματα με σκοπό να ανιχνευθούν εγκαίρως ρωγμές του αμφιβληστροειδούς και να θεραπευθούν με λέιζερ φωτοπηξία πριν προκαλέσουν την αποκόλληση του.

Question 2

Τα επίπεδα της αιμοσφαιρίνης αίματος….

Accepted Answer

Τα αποτελέσματα πρόσφατης έρευνας έδειξαν ότι μια απλή εξέταση αίματος μπορεί να προσδιορίσει τους ασθενείς με διαβήτη τύπου 1 που παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο εμφάνισης παραγωγικής αμφιβληστροειδοπάθειας.
Η πολυπαραγοντική ανάλυση έδειξε ότι για κάθε αύξηση κατά 1g/dL της αιμοσφαιρίνης συσχετίστηκε με μια αύξηση κατά 29% του κινδύνου για αμφιβληστροειδοπάθεια στους άνδρες και κατά 10% στις γυναίκες με διαβήτη τύπου 1, ανέφερε ο Dr.Trevor του Πανεπιστημίου του Πιτσμπουργκ. «Αυτή είναι η πρώτη μελέτη που δείχνει ότι τα υψηλά επίπεδα της αιμοσφαιρίνης θα μπορούσαν να αποτελέσουν προγνωστικό δείκτη της εμφάνισης παραγωγικής διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας» σημείωσαν οι ερευνητές.
Η μελέτη χρησιμοποίησε τα δεδομένα 426 συμμετεχόντων ευρύτερης επιδημιολογικής μελέτης σχετικά με τις επιπλοκές του διαβήτη, η οποία άρχισε προς το τέλος της δεκαετίας του 1980. Η συνολική διάρκεια παρακολούθησης ήταν περίπου 18 έτη.
Κατά την έναρξη, η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν περίπου τα 25 έτη και η μέση διάρκεια διαβήτη τα 17 έτη. Κατά τη διάρκεια της μελέτης 48% των συμμετεχόντων παρουσίασε παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Σημειώνεται ότι τα επίπεδα της αιμοσφαιρίνης ήταν 16,5 g/dL σε εκείνους που ανέπτυξαν αμφιβληστροειδοπάθεια έναντι 16,1 g/dL σε εκείνους που δεν εμφάνισαν (Ρ=0,009).
Άλλοι παράγοντες που συσχετίσθηκαν με την εμφάνιση αμφιβληστροειδοπάθειας ήταν η παρουσία νεφροπάθειας, το ποσοστό έκκρισης λευκωματίνης, η ολική και η LDL-χοληστερόλη, η διαστολική (αλλά όχι η συστολική) πίεση του αίματος και τα επίπεδα της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης. Από τους παραπάνω παράγοντες μόνο η διαστολική πίεση και η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη παρέμειναν ως προγνωστικοί παράγοντες της αμφιβληστροειδοπάθειας στην πολυπαραγοντική ανάλυση και για τα δύο φύλα.
Κάθε αύξηση κατά 1% στην αιμοσφαιρίνη συνδέθηκε με σχετικό κίνδυνο εμφάνισης αμφιβληστροειδοπάθειας 1,30 στους άνδρες και 1,32 στις γυναίκες. Ο σχετικός κίνδυνος για αμφιβληστροειδοπάθεια για κάθε αύξηση κατά 1mmHg στη διαστολική πίεση ήταν 1,03 στους άνδρες και 2,28 στις γυναίκες. Η διαστολική πίεση ήταν προγνωστικός παράγοντας αμφιβληστροειδοπάθειας στις γυναίκες (σχετικός κίνδυνος 1,03 ανά 1mmHg αύξηση) αλλά όχι στους άνδρες. Το ποσοστό έκκρισης λευκωματίνης ήταν προγνωστικός παράγοντας στους άνδρες (σχετικός κίνδυνος 1,34 ανά 1μg/min αύξηση) αλλά όχι στις γυναίκες.
Μέχρι σήμερα η σημασία της αιμοσφαιρίνης είχε εστιασθεί στα χαμηλά επίπεδά της –δηλαδή στην αναιμία- στην τελικού σταδίου νεφρική ανεπάρκεια. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης ενδέχεται να έχουν ιδιαίτερη κλινική σημασία, δεδομένου ότι μπορούν να προσδιορίσουν τις παθογενετικές διαδικασίες της παραγωγικής διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας και να επηρεάσουν τη θεραπεία της. Τα υψηλά επίπεδα αιμοσφαιρίνης συμμετέχουν ενδεχομένως στην ανάπτυξη αμφιβληστροειδοπάθειας μέσω επίδρασης στα επίπεδα της τεστοστερόνης, στους αυξητικούς παράγοντες και στη γλοιότητα του αίματος.

Question 3

Βλέπω Μυγάκια…Πάθηση ή απλή ενόχληση??

Accepted Answer

Ο όρος μυγάκια αναφέρεται στην ύπαρξη σκοτεινών σημείων στην όραση, τα οποία μπορεί να είναι πολύ ενοχλητικά. Η εμφάνιση τους οφείλεται στη ρευστοποίηση του υαλοειδούς σώματος και η θεραπεία τους είναι ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα. Η χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπισή τους είναι εφικτή, αλλά προτείνεται σπάνια από τους χειρουργούς-οφθαλμίατρους, καθώς δεν τη θεωρούν απαραίτητη και λαμβάνουν υπόψη όλους τους ενδεχόμενους κινδύνους.
Οι κίνδυνοι αυτοί αναφέρονται σε ρωγμές ή αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς, αιμορραγία ή μετεγχειρητική ενδοφθαλμίτιδα. Επομένως, εφόσον υπάρχει η δυνατότητα επιλογής για την αντιμετώπιση της κατάστασης και ελλείψει αντικειμενικών παραμέτρων που να υποδεικνύουν την ανάγκη για χειρουργείο, πολλοί οφθαλμίατροι είναι αρνητικοί στη διεξαγωγή χειρουργικής επέμβασης.
Παρόλα αυτά, υπάρχουν και περιπτώσεις ασθενών όπου το μέγεθος και η θέση των σκοτεινών αυτών σημείων δημιουργούν σοβαρό πρόβλημα στην όραση. Στις περιπτώσεις αυτές, η εξεύρεση μιας θεραπείας, ακόμη και χειρουργικής, είναι απαραίτητη.
Όραση με “μυγάκια” 
Μία μεγάλη έρευνα που πραγματοποιήθηκε γύρω από το θέμα αυτό και δημοσιεύτηκε στο American Journal of Ophthalmology1 έδειξε ότι οι ασθενείς ήταν διατεθειμένοι να θυσιάσουν ένα χρόνο ζωής, από κάθε δέκα χρόνια της υπολειπόμενης ζωής τους προκειμένου να απαλλαγούν από τα συμπτώματα που σχετίζονται με τα μυγάκια. Ακόμη, οι ασθενείς που συμμετείχαν στην έρευνα ήταν διατεθειμένοι να ρισκάρουν μια 11% πιθανότητα θανάτου και μία 7% πιθανότητα τύφλωσης για να απαλλαγούν από τα προαναφερθέντα συμπτώματα. Βέβαια, το αν αυτά τα αποτελέσματα ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα είναι ένα θέμα που χρήζει συζήτησης, καθώς ένας πολύ σημαντικός, μη μετρήσιμος παράγοντας που επηρεάζει την επιθυμία για χειρουργείο, είναι η προσωπικότητα του ασθενούς. Πράγματι, σε αντίθεση με παθήσεις όπως η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς ή η οπή στην ωχρά κηλίδα, στη συγκεκριμένη πάθηση η χειρουργική αντιμετώπιση είναι συχνά αποτέλεσμα επιθυμίας του ασθενούς και όχι προτροπής του οφθαλμιάτρου.
Συχνά, όταν η εμφάνιση των σκοτεινών αυτών σημείων στο οπτικό πεδίο του ασθενούς δεν προκαλείται από παθολογικά αίτια (π.χ. ραγοειδίτιδα), δεν επηρεάζει την οπτική οξύτητα. Ο ασθενής αισθάνεται κάποια ενόχληση και νιώθει ότι έχει πρόβλημα στην όραση αλλά η ενόχληση δεν οφείλεται στη μείωση της όρασης του, καθώς κατά την εξέταση φαίνεται να βλέπει κανονικά. Παρόλα αυτά, έχει διαπιστωθεί από έρευνα ότι η σκέδαση/διασπορά του φωτός είναι σημαντικά υψηλότερη στα μάτια με «μυγάκια».
Η ερώτηση, λοιπόν, για πολλούς οφθαλμίατρους παραμένει «Είναι τα μυγάκια μία οφθαλμολογική πάθηση ή απλώς μία ενόχληση»;;
Η συνηθισμένη αντιμετώπιση για τα μυγάκια περιλαμβάνει απλώς ενημέρωση και καθησύχαση αλλά υπάρχουν και άλλες θεραπείες, όπως το YAG laser, η εγχείρηση καταρράκτη με πρόσθια υαλοειδεκτομή και η οπίσθια υαλοειδεκτομή. Οι χειρουργοί-οφθαλμίατροι που επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν μία από τις ανωτέρω μεθόδους για την αντιμετώπιση της πάθησης αυτής συνήθως προτιμούν την οπίσθια υαλοειδεκτομή. Η διαδικασία αυτή, που χρησιμοποιείται και για την αντιμετώπιση άλλων παθήσεων, είναι μια διαδικασία ρουτίνας με χαμηλό επίπεδο κινδύνου και υψηλά ποσοστά επιτυχίας, ιδιαίτερα με τη σύγχρονη ελάχιστα επεμβατική υαλοειδεκτομή χωρίς ράμματα και τη χρήση πολύ λεπτών εργαλείων 25 Gauge. Συνεπώς, η ικανοποίηση των ασθενών είναι μεγάλη2.
Αντίθετα, η χρήση του YAG laser στην περίπτωση αυτή έχει περιορισμένη εφαρμογή. Δεν έχει γίνει ευρέως αποδεκτή, καθώς τα αποτελέσματά της περιορίζονται σε ένα μικρό αριθμό ασθενών στους οποίους έχει εφαρμοστεί. Η πιο περιεκτική έως σήμερα σχετική μελέτη, η οποία έχει διεξαχθεί με τη χρήση ερωτηματολογίων σε ασθενείς μετεγχειρητικά, έδειξε ότι η χρήση του laser δεν ήταν σε καμία περίπτωση 100% επιτυχής στην εξάλειψη των συμπτωμάτων. Σχετική βελτίωση παρατηρήθηκε στο 1/3 των περιπτώσεων αλλά ένα 7,7% παρατήρησε επιδείνωση της κατάστασης3.
Αναφορές:
1. Wagle AM, Lim WY, Yap TP, Neelam K, Au Eong KG. Utility values associated with vitreous floaters. Am J Ophthalmol.2011 Jul;152(1):60-65.
2. Schiff WM, Ghang S, Mandava N, Barile GR. Pars plana vitrectomy for persistent, visually significant vitreous opacities. Retina. 2000;20(6):591-6.
3. Delaney YM, Oyinloye A, Benhamin L. Nd:YAG vitreolysis and pars plana vitrectomy: surgical treatment for vitreous floaters. Eye 2002;16:21-6.

Question 4

Τσιγάρο, παχάκια και πίεση βλάπτουν σοβαρά τα μάτια

Accepted Answer

Τσιγάρο, περιττά κιλά και υπέρταση βλάπτουν και την… όρασή μας! Όσοι καπνίζουν τουλάχιστον ένα πακέτο τσιγάρα την ημέρα έχουν υπερδιπλάσιο κίνδυνο να αναπτύξουν σοβαρής μορφής ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, ενώ οι υπέρβαροι έχουν μέχρι και 70% μεγαλύτερη πιθανότητα για σοβαρή μείωση της όρασης. Όσοι πάσχουν από υπέρταση κινδυνεύουν περισσότερο από όσους έχουν φυσιολογική πίεση σε ποσοστό που φτάνει το 50%…
Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (ΗΕΩ) αποτελεί την κύρια αιτία σοβαρής απώλειας όρασης σε άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών. Υπολογίζεται ότι σήμερα περίπου 400.000 Έλληνες πάσχουν από εκφυλιστική ωχροπάθεια και ότι από αυτούς 100.000 έχουν ή πρόκειται να αποκτήσουν τα επόμενα χρόνια σοβαρό πρόβλημα οράσεως.
Όσο γρηγορότερα αντιμετωπισθεί το πρόβλημα τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν για καλύτερη έκβαση. Επομένως, γίνεται εύκολα αντιληπτό πόσο μεγάλη αξία έχει η σημασία που θα δώσει ο ίδιος ο άρρωστος σε κάποια πρώιμα συμπτώματα.
Τα νέα φάρμακα, οι περίφημοι αντιαγγειοενετικοί παράγοντες, χορηγούνται ενδοφθάλμια, δρουν απευθείας, δεν έχουν συστηματικές ανεπιθύμητες ενέργειες και ουσιαστικά αντικατέστησαν τα laser και τη φωτοδυναμική θεραπεία με βερτεπορφίνη. Οι θεραπείες αυτές προσφέρουν τη δυνατότητα στους ασθενείς όχι μόνο να διατηρήσουν αλλά και να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα της όρασης και της οπτικής τους λειτουργίας πάνω από την αρχική τιμή. Η θεραπεία είναι μακροχρόνια και εφαρμόζεται τόσο σε κρατικά όσο και σε ιδιωτικά κέντρα σε όλη την Ελλάδα.
Η εβδομάδα από τις 21 έως τις 27 Σεπτεμβρίου είναι αφιερωμένη παγκοσμίως στην Ηλικιακή Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας και η Ελληνική Ομοσπονδία Οφθαλμολογικών Εταιρειών με την Ελληνική Εταιρεία υαλοειδούς-Αμφιβληστροειδούς οργανώνουν εκδηλώσεις ενημέρωσης και επαγρύπνησης του κοινού. Σε χθεσινή συνέντευξη Τύπου ο πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Οφθαλμολογικών Εταιρειών Ν. Μαρκομιχελάκης, ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας υαλοειδούς-Αμφιβληστροειδούς Τ. Κουρής, ο ειδικός γραμματέας της Ελληνικής Οφθαλμολογικής Εταιρείας Ε. Γκοτζαρίδης και ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Αμφιβληστροειδοπαθών Σ. Χατζηχαραλάμπους παρουσίασαν τα συμπτώματα της ασθένειας και τα νεότερα δεδομένα σχετικά με τη θεραπεία της. Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας ξεκινά με ελαφρά συμπτώματα από το ένα μάτι, που συνήθως ξεφεύγουν της προσοχής. Η όραση «θαμπώνει», οι αποχρώσεις του γκρι δεν είναι διακριτές ή το contrast των αντικειμένων μειώνεται.

Question 5

Μια ένεση θα θεραπεύει το οίδημα της ωχράς κηλίδας

Accepted Answer

Την όρασή τους μπορεί να χάσουν οι διαβητικοί από το οίδημα της ωχράς κηλίδας που προκαλεί ο σακχαρώδης διαβήτης στα μάτια. Το πρόβλημα που μέχρι σήμερα αντιμετωπιζόταν με επέμβαση με λέιζερ, στο εξής μπορεί ν’ αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά με μια ένεση στο μάτι.
Το μέγεθος του προβλήματος είναι αρκετά… μεγάλο στη χώρας μας , αν λάβει κάποιος υπόψη ότι στην Ελλάδα πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη περίπου 700.000 άτομα. Σύμφωνα με μελέτες, το 20%-35% των διαβητικών αναπτύσσουν οίδημα της ωχράς κηλίδας έπειτα από 15 χρόνια.
Το διαβητικό οίδημα της ωχράς κηλίδας, που μέχρι πρόσφατα αντιμετωπιζόταν με επέμβαση με τη χρήση λέιζερ, μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά, με μια ένεση στο μάτι, η οποία σύμφωνα με τους επιστήμονες είναι καλά ανεκτή από τον ασθενή. Βέβαια, ο διαβητικός δεν θα πρέπει να αμελεί τη ρύθμιση του σακχάρου του, διότι ο κίνδυνος παραμένει.
Τα δεδομένα μελετών που παρουσιάστηκαν στο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο Αμφιβληστροειδούς EURETINA 2011, το οποίο ολοκληρώθηκε χθες στο Λονδίνο, έδειξαν ότι οι ενέσεις ρανιμπιζουμάμπης για την αντιμετώπιση διαβητικού οιδήματος της ωχράς κηλίδας βελτίωσαν την όραση στο 90% των ασθενών, έπειτα από έναν χρόνο θεραπείας, ενώ σε ποσοστό μεγαλύτερο από 60% υπήρξε θεαματική βελτίωση της όρασης.Πώς προκαλείται το διαβητικό οίδημα της ωχράς κηλίδας;
Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια χρόνια νόσος των μεγάλων και μικρών αγγείων του σώματός μας. Στα μάτια, η βλάβη αυτή επιτελείται σε επίπεδο μικρών αγγείων, που σταδιακά χάνουν τη «στεγανότητά» και τη «βατότητά» τους. Αυτό έχει ως συνέπεια να δημιουργηθεί στον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού οίδημα (δηλ. «πρήξιμο» στην περιοχή που είναι υπεύθυνη για την ευκρινή μας όραση, την ωχρά κηλίδα) και ισχαιμία (δηλ. πλημμελής οξυγόνωση των κυττάρων της όρασης, με επακόλουθο σχηματισμό νέων παθολογικών αγγείων, που συχνά αιμορραγούν). Για την κατάσταση αυτή ενοχοποιείται ο παράγοντας VEGF, ο οποίος επιφέρει σε μοριακό επίπεδο αυτή την αγγειακή βλάβη. Το οίδημα της ωχράς κηλίδας, λόγω της αυξημένης διαπερατότητας των αγγείων του ματιού που προκαλεί ο διαβήτης, αποτελεί την κυριότερη αιτία τύφλωσης.Οι διαβητικοί πρέπει να ελέγχονται από οφθαλμίατρο;
«Το διαβητικό οίδημα της ωχράς κηλίδας είναι η πιο συχνή επιπλοκή του διαβήτη. Η έγκαιρη διάγνωση έχει ιδιαίτερη σημασία, γι’ αυτό με τη διάγνωση του διαβήτη θα πρέπει να ελέγχεται και η όραση και κατά την αντιμετώπιση της πάθησης να υπάρχει συνεργασία ενδοκρινολόγου-οφθαλμιάτρου. Οι διαβητικοί θα πρέπει, μια φορά το χρόνο, να πηγαίνουν στον οφθαλμίατρο για τον έλεγχο της όρασής τους. Μέχρι πρόσφατα, η θεραπεία γινόταν με επεμβάσεις με λέιζερ. Σήμερα, υπάρχουν νέες φαρμακευτικές θεραπείες, με ένεση στο μάτι που μειώνει το οίδημα της ωχράς κηλίδας», επισήμανε, στο περιθώριο του συνεδρίου EURETINA 2011, ο αναπληρωτής καθηγητής οφθαλμολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Περικλής Μπραζιτίκος.Η θεραπευτική αντιμετώπιση
Μέχρι πρόσφατα, η θεραπευτική αντιμετώπιση του οιδήματος της ωχράς κηλίδας βασιζόταν αποκλειστικά στη φωτοπηξία με τη χρήση λέιζερ. Η μέθοδος αυτή επιβράδυνε την απώλεια της όρασης. Πρόσφατα (τον Ιανουάριο του 2011), ένας βιολογικός παράγοντας, η ρανιμπιζουμάμπη, που αποτελούσε τη μοναδική εγκεκριμένη θεραπεία για την ηλιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, πήρε από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων θετική έγκριση και για τη θεραπεία του διαβητικού οιδήματος της ωχράς κηλίδας.
«Τα λέιζερ αποτελούσαν τη μόνη θεραπεία. Μελέτες όμως έδειξαν ότι η δράση τους δεν ήταν και τόσο καλή. Αλλά θα πρέπει να γίνουν και άλλες μελέτες. Για μεγάλο διάστημα, όμως, τα λέιζερ θα αποτελούν συμπληρωματική θεραπεία στη φαρμακευτική», ανέφερε, στο περιθώριο του συνεδρίου, ο γενικός γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Υαλοειδούς-Αμφιβληστροειδούς, Ευστράτιος Γκοτζαρίδης.
Ο καθηγητής οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, Πολ Μίτσελ (Paul Mitchell), σε ομιλία του από το βήμα του συνεδρίου εξήγησε ότι η φωτοπηξία με λέιζερ είναι μια επέμβαση, η οποία σχετίζεται με τη σταθεροποίηση της όρασης και την πρόληψη της περαιτέρω απώλειας όρασης για την πλειοψηφία των ασθενών. Παράλληλα, επισήμανε ότι πριν από την έγκριση της ρανιμπιζουμάμπης δεν υπήρχε καμιά εγκεκριμένη φαρμακευτική θεραπεία για τη βελτίωση της οπτικής οξύτητας σε ασθενείς με απώλεια όρασης, λόγω διαβητικού οιδήματος.
«Η εισαγωγή της θεραπείας με ρανιμπιζουμάμπη στην κλινική πρακτική θα παράσχει στους νοσοκομειακούς γιατρούς και τους ασθενείς μια νέα ευκαιρία για γρήγορη και σημαντική βελτίωση της όρασης, καθώς και της σχετιζόμενης με την όραση ποιότητας ζωής», πρόσθεσε ο Π. Μίτσελ.
«Η χρήση της ρανιμπιζουμάμπης είτε ως μονοθεραπεία είτε σε συνδυασμό με λέιζερ βελτίωσε την όραση των ασθενών με διαβητικό οίδημα ωχράς κηλίδας», ανέφερε από την πλευρά της η καθηγήτρια του τμήματος οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Βιέννης, Ούρσουλα Σμιντ (Ursula Schmidt), παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα των μελετών “Resolve” και “Restore”.
(Πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)
enet.grΑναρτήθηκε από tromaktiko στις 8:19 μ.μ.

Question 6

Φακοί επαφής μετρούν το ζάχαρο σε διαβητικούς

Accepted Answer

Η τακτική μέτρηση της γλυκόζης στο αίμα είναι ένα πραγματικό βάσανο για τους διαβητικούς. Ο καθηγητής Jin Zhang από το πανεπιστήμιο του Ontario δίνει μια πρακτική και εφαρμόσιμη λύση. Η ιδέα του αναπτύχθηκε με βάση κάποια μικροσωματίδια των οποίων η σύσταση αντιδρά στα επίπεδα γλυκόζης που εντοπίζονται στα δάκρυα.
Ενσωματώνοντας αυτά τα μικροσωματίδια, σε έναν φακό επαφής υδρογέλης κατάφερε να κατασκευάσει ένα μοναδικό εργαλείο συνεχούς παρατήρησης. Ο φακός επαφής αλλάζει χρώμα όταν εκτεθεί σε υψηλά επίπεδα γλυκόζης. Με τον τρόπο αυτό, ο ασθενής δεν χρειάζεται να κάνει τίποτε παραπάνω από το να παρατηρεί το χρώμα του φακού επαφής σε έναν καθρέπτη.
Ο πρωτοποριακός αυτός φακός επαφής βρίσκεται σε ερευνητικό στάδιο αυτή τη στιγμή και δοκιμάζονται επίσης εναλλακτικές μέθοδοι παρατήρησης
Για παράδειγμα, ο φακός μπορεί να αλλάζει χρώμα στην περιφέρεια ή να δημιουργεί ένα είδωλο στο οπτικό πεδίο του ασθενή έτσι ώστε να γίνεται άμεσα αντιληπτό.

Question 7

Γονιδιακή θεραπεία χαρίζει το φως!

Accepted Answer

Θεαματικά αποτελέσματα σε τρεις ασθενείς με κληρονομική αμφιβληστροειδοπάθεια μετά από εφαρμογή και στα δύο μάτια.Τρεις ασθενείς με συγγενή αμαύρωση Leber βρήκαν το φως τους χάρη σε γονιδιακή θεραπεία
Ουάσινγκτον
Τρεις αμερικανοί ασθενείς που έχασαν το φως τους σε παιδική ηλικία εμφάνισαν σημαντική βελτίωσή της όρασής τους μετά την υποβολή τους σε γονιδιακή θεραπεία και στους δύο οφθαλμούς.
Θεαματική βελτίωσηΟι συγκεκριμένοι ασθενείς που πάσχουν από μια σπάνια κληρονομική νόσο των οφθαλμών, τη συγγενή αμαύρωση Leber, είχαν ήδη παρουσιάσει σχετική βελτίωση της όρασής τους μετά την υποβολή τους στη γονιδιακή θεραπεία στο ένα μάτι. Τώρα η επιδιόρθωση του γενετικού σφάλματος και στον δεύτερο οφθαλμό οδήγησε σε θεαματικά αποτελέσματα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι μια εκ των ασθενών, η Τάμι Μόρχαουζ, περιέγραψε στο βρετανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο BBC πώς μετά την εφαρμογή της γονιδιακής θεραπείας και στον δεύτερο οφθαλμό της κατάφερε να δει για πρώτη φορά τα πρόσωπα των παιδιών της. Όπως είπε η κυρία Μόρχαουζ μπορεί να μην βλέπει αρκετά καλά ώστε να διαβάσει ή να οδηγήσει αλλά μπορεί να χαρεί τους οικείους της και να κοιτάζει το φως καθώς περνά και χάνεται πάνω από τη λίμνη Ιρι, που βρίσκεται στην περιοχή όπου ζει. «Σε έναν άνθρωπο που πριν δεν έβλεπε καθόλου, το να κατακτήσει έστω και έναν βαθμό όρασης είναι πολύτιμο» σημείωσε η ασθενής.
Η συγγενής αμαύρωση Leber προκαλείται εξαιτίας ελαττωμάτων σε ένα γονίδιο που κωδικοποιεί για μια πρωτεΐνη ζωτικής σημασίας σε ό,τι αφορά την όραση. Η πάθηση εμφανίζεται αμέσως μετά τη γέννηση ή μέσα στους πρώτους μήνες ζωής οδηγώντας σε σοβαρά προβλήματα όρασης, ακούσιες κινήσεις των οφθαλμών και πολύ «φτωχή» νυχτερινή όραση. Η διαταραχή δεν επιτρέπει ουσιαστικώς τη φυσιολογική λειτουργία του αμφιβληστροειδούς χιτώνα του ματιού.
Τα πρώτα αποτελέσματα Οι ερευνητές με επικεφαλής ειδικούς από το Ινστιτούτο Νευρολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνιας είχαν ήδη αποκαλύψει από το 2008 ότι η εφαρμογή γονιδιακής θεραπείας σε 12 άτομα με τη συγκεκριμένη ασθένεια είχε οδηγήσει σε μερική ανάκτηση της όρασης. Συγκεκριμένα τα αποτελέσματα αυτά είχαν προκύψει μετά από έγχυση στο ένα μάτι των ασθενών ενός τροποποιημένου ιού που μετέφερε το υγιές γονίδιο RPE65 το οποίο στη συγκεκριμένη ομάδα πασχόντων εμφανίζει ελαττώματα.
Τώρα η ίδια ομάδα με νέα δημοσίευσή της στην επιθεώρηση «Science Translational Medicine» αναφέρει ότι προχώρησε σε εφαρμογή της θεραπείας και στο δεύτερο μάτι τριών ασθενών της αρχικής ομάδας. Όπως φάνηκε, παρουσιάστηκε ακόμη μεγαλύτερη βελτίωση στην όρασή τους.
Οι τρεις εθελοντές μπορούσαν να βλέπουν καλύτερα στο ημίφως ενώ δύο εξ αυτών ήταν σε θέση ακόμη και να αποφεύγουν εμπόδια.
Σημαντικά οφέλη από τη διπλή εφαρμογή Όπως ανέφερε η επικεφαλής της μελέτης δρ Τζιν Μπένετ οι ασθενείς αυτοί είναι πλέον σε θέση να κάνουν πράγματα τα οποία ήταν αδύνατα για αυτούς στο παρελθόν, όπως το να περπατούν τη νύχτα, να ψωνίζουν τα απαραίτητα και να αναγνωρίζουν πρόσωπα. Η ειδικός σημείωσε στο ΒΒC: «Αποδείξαμε ότι είναι δυνατόν να θεραπεύσουμε με ασφάλεια και τους δύο οφθαλμούς ασθενών με τη συγκεκριμένη μορφή αμφιβληστροειδοπάθειας με χρήση γενετικής θεραπείας ενώ παράλληλα δείξαμε ότι ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τα οπτικά σήματα που λαμβάνει ο αμφιβληστροειδής».
Πράγματι μαγνητικές τομογραφίες που διεξήχθησαν στους ασθενείς έδειξαν ότι ο εγκέφαλος ήταν σε θέση να «δει» τα… νέα μάτια των ασθενών.
Ο εγκέφαλος «βλέπει» τα… νέα μάτια Σύμφωνα με τον δρα Μαντζάρ Αστάρι από το Παιδιατρικό Νοσοκομείο της Φιλαδέλφειας που διενήργησε τις μαγνητικές τομογραφίες «οι απεικονιστικές εξετάσεις έδειξαν ότι ο εγκέφαλος ενεργοποιείται μετά τη θεραπεία και αποκρίνεται στα οπτικά ερεθίσματα».
Οι ερευνητές σχεδιάζουν τώρα να προχωρήσουν σε εφαρμογή της θεραπείας στον δεύτερο οφθαλμό των υπόλοιπων εννέα ασθενών της αρχικής ομάδας και στη συνέχεια να διευρύνουν την κλινική δοκιμή τους. Η δρ Μπένετ υπογράμμισε μάλιστα ότι «τα αποτελέσματα αυτά πιστεύω ότι θα οδηγήσουν σε θεραπεία περισσότερο κοινών μορφών τύφλωσης και στα δύο μάτια».

Question 8

Υγιεινή διατροφή κατά γλαυκώματος

Accepted Answer

Μια ισορροπημένη διατροφή που περιλαμβάνει φρούτα και λαχανικά σε καθημερινή βάση φαίνεται να προστατεύει το οφθαλμικό σύστημα από την ανάπτυξη γλαυκώματoς.
Μια έρευνα που παρουσιάστηκε στη συνάντηση του European for Vision and Eye Research, έδειξε ότι η εμφάνιση του γλαυκώματος ήταν κατά 70% μειωμένη στα άτομα που έτρωγαν συχνά καρότα, λαχανικά και ροδάκινα.
Η έρευνα αυτή έρχεται όμως σε αντίθεση με μια πολύ επιδημιολογική έρευνα που έγινε το 2003 και υποδείκνυε ότι δεν υπάρχει καμία συσχέτιση της διατροφής με το γλαύκωμα.
Η αλήθεια είναι ότι και οι δύο έρευνες παρουσιάζουν τρωτά σημεία. Για παράδειγμα, η πιο πρόσφατη περιλάμβανε μόνο γυναίκες στο δείγμα της, ενώ η παλαιότερη είχε στηριχθεί σε απαντήσεις των συμμετεχόντων χωρίς όμως αυτοί να εξεταστούν. Μια τέτοια έρευνα είναι αντικειμενικά δύσκολη καθώς θα πρέπει να εξεταστούν πολλές παράμετροι.
Αν και ο ρόλος των φρούτων και των λαχανικών δείχνει ένα πολύπλευρο όφελος για την συνολικότερη υγεία του οργανισμού, χρειάζεται μια πιο διεξοδική έρευνα γύρω από την επίδραση που έχουν στο οφθαλμικό σύστημα, τόσο συνολικά όσο και έναντι συγκεκριμένων παθήσεων

Question 9

H λιακάδα «προφυλάσσει τα παιδιά από την εμφάνιση μυωπίας»

Accepted Answer

Στην Αυστραλία, όπου τα παιδιά μένουν πολύ χρόνο σε εξωτερικούς χώρους, η μυωπία είναι σπανιότερη
Σίδνεϊ
Η παραμονή σε εξωτερικούς χώρους για τουλάχιστον δύο ώρες την ημέρα ίσως περιορίζει δραστικά την πιθανότητα εμφάνισης μυωπίας, εκτιμούν Αυστραλοί ερευνητές. Η περιορισμένη έκθεση στο ηλιακό φως φαίνεται ότι είναι βασική αιτία για την επιδημία μυωπίας στη Ασία.
Η μελέτη δεν διαψεύδει τις υποψίες ότι το διάβασμα, η τηλεόραση και οι υπολογιστές αυξάνουν τον κίνδυνο μυωπίας, αναδεικνύει όμως το ηλιακό φως ως σημαντικό παράγοντα για την ομαλή ανάπτυξη των οφθαλμών (η μυωπία εμφανίζεται όταν το μάτι χάνει το φυσιολογικό σφαιρικό του σχήμα και γίνεται ωοειδές, με αποτέλεσμα η εικόνα να μην εστιάζεται ακριβώς πάνω στον αμφιβληστροειδή).
Οι ερευνητές του Αυστραλιανού Συμβουλίου Έρευνας ήταν περίεργοι να μάθουν γιατί η μυωπία είναι τουλάχιστον τέσσερις φορές πιο σπάνια στα παιδιά της Αυστραλίας σε σχέση με τα παιδιά που ζουν στην ανατολική Ασία, όπου η ασθένεια έχει πάρει πλέον διαστάσεις επιδημίας.
Στη Σιγκαπούρη, για παράδειγμα, εννέα στους δέκα απόφοιτους λυκείου φορούν γυαλιά, ενώ στην Αυστραλία, το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 20%. Η νέα συγκριτική μελέτη έδειξε ότι το 30% των παιδιών 6 και 7 ετών στη Σιγκαπούρη έχει ήδη εμφανίσει μυωπία, συγκριτικά με μόλις 1,3% για την ίδια ηλικιακή ομάδα στην Αυστραλία.
Η μυωπία είναι στατιστικά συχνότερη στα άτομα ανώτερης εκπαίδευσης, πιθανώς επειδή η εστίαση στα βιβλία από μικρή απόσταση επιβαρύνει τα μάτια. Όμως ο παράγοντας αυτός δεν αρκεί για να εξηγήσει τη διαφορά ανάμεσα στην Ασία και την Αυστραλία. Η εθνικότητα επίσης αποκλείστηκε ως σημαντικός παράγοντας, καθώς η μυωπία δεν βρέθηκε να είναι συχνότερη στα παιδιά κινεζικής καταγωγής που ζουν στην Αυστραλία.
Όπως αναφέρει το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η μόνη σημαντική διαφορά ανάμεσα στις δύο ομάδες ήταν ο χρόνος τον οποίο περνούν τα παιδιά σε εξωτερικούς χώρους: Το μέσο παιδί στην Αυστραλία περνά δύο ώρες την ημέρα παίζοντας στη λιακάδα, ενώ στη Σιγκαπούρη το αντίστοιχο χρονικό διάστημα είναι μόλις 20 λεπτά.
Η εκπαίδευση φαίνεται να είναι σημαντικός παράγοντας που οδηγεί στην μυωπία, ωστόσο η έκθεση στο ηλιακό φως βάζει φρένο σε αυτή την τάση, δήλωσε ο καθηγητής Ίαν Μόργκαν, επικεφαλής των ερευνητών.
Η ανακοίνωση δεν διευκρινίζει αν η μελέτη έχει γίνει δεκτή για δημοσίευση σε επιστημονική έκδοση.

Question 10

Οι δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους, μειώνουν την πιθανότητα ανάπτυξης μυωπίας!

Accepted Answer

Εδώ και πολλά χρόνια, γνωρίζουμε ότι υπάρχει συσχέτιση της μυωπίας με την κοντινή συνεχόμενη εργασία.
Πρόσφατα, από μία έρευνα των K.Rose et al. με σκοπό την αξιολόγηση της ανάπτυξης της μυωπίας σε παιδιά σχολικής ηλικίας, σύμφωνα με τις δραστηριότητές τους, προέκυψαν πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία.
Για την έρευνα χρησιμοποιήθηκαν 1765 παιδιά ηλικίας 6 ετών και 2367 παιδιά ηλικίας 7 ετών, από 51 σχολεία, ξεκινώντας το 2003 και κράτησε έως το 2005.
Τα παιδιά υποβλήθηκαν σε πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο με κυκλοπληγική διάθλαση, ενώ μαζί με τους γονείς τους συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια σχετικά με τις καθημερινές τους δραστηριότητες.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι μαθητές που αφιέρωναν περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους με κινητικές δραστηριότητες, όπως παιχνίδια και αθλήματα, παρουσίασαν μικρότερη πιθανότητα ανάπτυξης της μυωπίας.
Αντίθετα, τα παιδιά που αφιέρωναν περισσότερες ώρες σε κοντινές εργασίες, έδειξαν μεγαλύτερη κλίση προς μεγαλύτερη μυωπία ή λιγότερη υπερμετρωπία.

Question 11

Φακοί μελανίνης: Η απόλυτη προστασία

Accepted Answer

Ο ήλιος αποτελεί πραγματικά πηγή ζωής για κάθε ζωντανό οργανισμό επάνω στον πλανήτη. Οι ευεργετικές του όμως ιδιότητες υπερκαλύπτονται τα τελευταία χρόνια από τις βλαβερές συνέπειες που προκαλεί και που δυστυχώς οι έρευνες επιβεβαιώνουν. Η επίδραση του ηλιακού φωτός λειτουργεί συσωρευτικά στον οργανισμό και τα αρνητικά αποτελέσματα εμφανίζονται μετά από χρόνια.
Πέραν του φάσματος της υπεριώδους ακτινοβολίας U.V. για το οποίο γνωρίζουμε αρκετά πλέον, ένα άλλο συστατικό της ηλιακής ακτινοβολίας έχει μπει στο μικροσκόπιο των ερευνητών και της οπτικής βιομηχανίας.
Το υψηλό ενεργειακό φάσμα του ορατού φωτός ή αλλιώς το μπλέ φάσμα. Έχει αποδειχθεί ότι το οριακό τμήμα του ορατού φωτός που βρίσκεται μεταξύ 380nm και 500nm, είναι συνυπέυθυνο για παθήσεις του αμφιβληστροειδή όπως η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Παράλληλα, οι λεπτοί και ιδιαίτερα ευαίσθητοι ιστοί των βλεφάρων φαίνονται να διατρέχουν εξίσου μεγάλους κινδύνους και η προστασία πλέον είναι ζωτικής σημασίας. Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος προστασίας έχει προβλεφθεί από την ίδια τη φύση. Η μελανίνη είναι χρωστική του οργανισμού μας στην οποία οφείλεται το καστανό χρώμα των ματιών και του δέρματος. Η φύση της μελανίνης προστατεύει αποτελεσματικά τόσο από την υπεριώδη ακτινοβολία όσο και από το φάσμα του μπλέ φωτός.
Πρόσφατα παρουσιάστηκαν φακοί κατασκευασμένοι από συνθετική μελανίνη. Το μεγάλο πλεονέκτημα αυτών των φακών έγκειται στο γεγονός ότι δεν προκαλούν καμία χρωματική αλλοίωση όπως κάνουν άλλοι φακοί blue block. Οι νέοι φακοί μελανίνης μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά την οδήγηση καθώς τηρούν τις οδηγίες CEN ενώ ταυτόχρονα απορροφούν το 100% της υπεριώδους ακτινοβολίας και το 98% του μπλε φάσματος καθιστώντας τους ιδανικό μέσο προστασίας στον ήλιο. Οι συγκεκριμένοι πολυκαρβονικοί φακοί ενδείκνυνται σε όσους έχουν ανοιχτόχρωμα μάτια και ευαίσθητη επιδερμίδα, σε όσους έχουν φωτοευαισθησία και φυσικά σε όσους έχουν φωτοευαισθησία και φυσικά σε όσους έχουν οικογενειακό ιστορικό εκφυλιστικών παθήσεων του αμφιβληστροειδή. Με την δεδομένη αύξηση του μέσου όρου ζωής αυξάνονται και οι πιθανότητες να εμφανίσει κάποιος παθολογία συσχετιζόμενη με τις αθροιστικές συνέπειες της έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία.

Question 12

Φακοί Επαφής και Μακιγιάζ

Accepted Answer

Η χρήση των φακών επαφής σε καμία περίπτωση δεν θα σας εμποδίζει από την χρήση του μακιγιάζ. Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν ορισμένα σημεία που πρέπει να προσέξετε.
1. Το μακιγιάζ των ματιών γίνεται αφού έχετε φορέσει πρώτα τους φακούς επαφής
2. Το ντεμακιγιάζ γίνεται αφού πρώτα βγάλετε τους φακούς επαφής.
3. Προτιμάτε τα προϊόντα μακιγιάζ που δεν περιέχουν έλαια.
4. Μην χρησιμοποιείτε αδιάβροχη μάσκαρα διότι αφενός μπορεί να χρωματίσει τους φακούς σας και αφετέρου με την πάροδο του χρόνου μετατρέπεται σε κομματάκια τα οποία μπορούν εισερχόμενα στα μάτια σας να προκαλέσουν ερεθισμό.
5. Μπορείτε να χρησιμοποιείτε eyeliner ακόμη και υγρό.
6. Μην πιάνετε τους φακούς σας εάν έχετε πιάσει πρώτα κάποια ελαιώδη κρέμα με τα χέρια σας.
7. Προσοχή όταν χρησιμοποιείτε λακ ή άλλα προϊόντα σε σπρέι, μπορεί να προκαλέσουν ανεπανόρθωτη ζημιά στους φακούς σας.
Εάν φορώντας τον φακό νιώσετε υπερβολική ενόχληση σαν κόψιμο μπορεί:Α. Να τον έχετε τοποθετήσει ανάποδα. Οι φακοί όπως θα δείτε παρακάτω έχουν καλή και ανάποδη πλευρά. Πολύ συχνά όμως ένας φακός μπορεί να γυρίσει ανάποδα χωρίς να το καταλάβετε.
Β. Ένα ξένο σώμα μπορεί να έχει εισέλθει μεταξύ του φακού και του ματιού σας, όπως π.χ. μια μικρή τριχούλα από πετσέτα. Βγάλτε τον φακό από το μάτι σας ξεπλύνετέ τον με λίγο φυσιολογικό ορό και ξανατοποθετήστε τον.
Εάν φορώντας τον φακό νιώσετε υπερβολική ενόχληση σαν τσούξιμο ή κάψιμο μπορεί:Α. Να μην έχει γίνει σωστά ο καθαρισμός του φακού. Συνήθως στα προϊόντα καθαρισμού τα οποία λειτουργούν με υπεροξείδιο του υδρογόνου (όπως Oxysept,Novasept, Easysept) χρειάζεται να περάσει ένα χρονικό διάστημα ώστε να απενεργοποιηθούν. Κοιτάξτε τις οδηγίες καθαρισμού του συστήματός σας και εάν δεν είστε σίγουροι ρωτήστε τον οπτικό σας. Στο μεταξύ βγάλτε τον φακό και ξεπλύνετε το μάτι σας με άφθονο φυσιολογικό ορό.Β. Υπολείμματα από σαπούνι μπορεί να μεταφέρθηκαν από το χέρι σας στον φακό και από εκεί στο μάτι σας. Αφαιρέστε τον φακό και ξεπλύνετε το μάτι σας με άφθονο φυσιολογικό ορό. Ξεπλύνετε καλά τον φακό με αρκετό φυσιολογικό ορό και ξαναπροσπαθήστε.
Γ. Να έχετε αλλεργία σε κάποιο από τα συστατικά του καθαριστικού υγρού που χρησιμοποιείτε συμβουλευτείτε τον οπτικό σας ο οποίος θα διαπιστώσει εάν αυτό πράγματι συμβαίνει και θα σας προτείνει κάποια άλλη μέθοδο καθαρισμού.

Question 13

Φακοί επαφής και η σωστή χρήση τους

Accepted Answer

Τα τελευταία χρόνια η αγορά των φακών επαφής έχει παρουσιάσει αλματώδη ανάπτυξη, καθώς οι φακοί αποτελούν ένα εξαιρετικά ικανοποιητικό υποκατάστατο των κλασικών γυαλιών οράσεως που μέχρι πριν από μερικά χρόνια ήταν το μοναδικό διορθωτικό μέσο για διαθλαστικές ανωμαλίες, όπως μυωπία, υπερμετρωπία, αστιγματισμός και πρεσβυωπία.
Συγκεκριμένα, στην Ελλάδα εκτιμάται ότι το 30% του πληθυσμού είναι μύωπες και εξ αυτών το 15% ή και περισσότερο είναι χρήστες φακών επαφής. Οι φακοί επαφής προσφέρουν έναν αριθμό πλεονεκτημάτων συγκριτικά με τα παραδοσιακά γυαλιά οράσεως, καθώς εξασφαλίζουν μεγαλύτερο οπτικό πεδίο και καλύτερη όραση (ο φακός κινείται μαζί με το μάτι), επιτρέπουν την ευκολότερη συμμετοχή σε σπορ και αθλητικές δραστηριότητες και απελευθερώνουν από το άγχος της παραμόρφωσης του μεγέθους του ματιού.
Οι φακοί επαφής χωρίζονται σε σκληρούς, ημίσκληρους και μαλακούς (με τους μαλακούς να επιλέγονται από το 90% των χρηστών) αλλά πέρα από το υλικό κατασκευής ποικίλλουν και ως προς τη διάρκεια χρήσης. Υπάρχουν φακοί που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μία ημέρα, μία εβδομάδα, ένα μήνα, τρεις μήνες και ένα χρόνο. Υπάρχουν ακόμα φακοί που μπορούν να φορεθούν κατά τη διάρκεια του ύπνου αλλά δεν ενδείκνυνται παρά μόνο σε ειδικές περιπτώσεις. Στατιστικά, η πλειοψηφία των ατόμων που χρησιμοποιούν γυαλιά οράσεως μπορεί να χρησιμοποιήσει και φακούς επαφής χωρίς πρόβλημα. Υπάρχουν όμως και ομάδες ατόμων στις οποίες η χρήση των φακών δεν ενδείκνυται, όπως είναι τα άτομα που υποφέρουν από ξηροφθαλμία, συχνές μολύνσεις, επιπεφυκίτιδες ή αλλεργίες, διαβήτη, υπερθυρεοειδισμό ή άτομα που εργάζονται σε περιβάλλον ξηρό με καπνούς ή πολλή σκόνη.
Όμως πέρα από την επιλογή φακών επαφής, ένα πολύ σημαντικό ζήτημα για την αποτελεσματική λειτουργία τους είναι η σωστή χρήση και φροντίδα τους, καθώς οι κίνδυνοι που μπορεί να προκύψουν από τη μη σωστή συντήρησή τους είναι μεγάλοι. Σύμφωνα με αμερικανική έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάστηκαν σε επιστημονικό περιοδικό, το 80% από τα άτομα που συμμετείχαν στην έρευνα πίστευαν ότι καθαρίζουν, προσέχουν και συντηρούν όπως πρέπει τους φακούς επαφής τους. Η μελέτη, όμως, έδειξε τελείως διαφορετικά αποτελέσματα και διαπιστώθηκε ότι μόνο 2% των ατόμων τα έκαναν όλα όπως πρέπει. Ένα μεγάλο ποσοστό καθάριζε ελλιπώς τους φακούς, άλλοι τους έφερναν σε επαφή με το νερό και τέλος κάποιοι τους συντηρούσαν περισσότερο από όσο έπρεπε.
Μερικές, λοιπόν, χρήσιμες συμβουλές για την όσο το δυνατόν καλύτερη συντήρηση των φακών επαφής σας είναι οι εξής:

Καλό πλύσιμο και στέγνωμα των χεριών πριν την επαφή με τους φακούς και να φροντίζετε να τους πιάνετε με τα δάκτυλα και όχι με τα νύχια για να αποφύγετε τυχόν χαρακιές και σχισίματα, τα οποία μπορεί να μη διακρίνονται εύκολα αλλά ενδέχεται να προκαλέσουν συσσώρευση μικροβίων και καταστροφή των φακών.
Πιστή τήρηση του χρόνου εφαρμογής των φακών που αναγράφεται στο κουτί ή που σας έχει συστήσει ο γιατρός σας.
Αφαίρεση των φακών εάν σας ενοχλούν ή αν παρατηρείτε ότι τα μάτια σας έχουν κοκκινίσει, ακόμα και αν είναι μέσα στα πλαίσια της ημερομηνίας χρήσης.
Αποφυγή του ύπνου με τους φακούς, καθώς έτσι ο κερατοειδής στερείται το οξυγόνο με αποτέλεσμα την υποξία του.
Αποφυγή χρήσης διαλυμάτων που δεν ενδείκνυνται για το δικό σας τύπο φακών επαφής αλλά και αποφυγή του νερού βρύσης.
Μην κάνετε μπάνιο στη θάλασσα, σε πισίνα ή λίμνη φορώντας φακούς επαφής και ανοίγοντας τα μάτια σας καθώς στα νερά υπάρχει κίνδυνος εκκόλαψης μικροοργανισμών, οι οποίοι μεταφέρονται αρχικά στους φακούς και στη συνέχεια στον κερατοειδή προκαλώντας σοβαρές λοιμώξεις (για παράδειγμα η ακανθαμοιβάδα είναι μικροοργανισμός που μπορεί να προκαλέσει κερατικά έλκη ή ακόμα και διάτρηση του κερατοειδούς).

Σε κάθε περίπτωση, οι μαλακοί φακοί επαφής που χρησιμοποιούνται κατά πλειοψηφία χρειάζονται σωστό και προσεκτικό καθαρισμό και απολύμανση κάθε φορά που βγαίνουν από το μάτι.

Question 14

Υδατάνθρακες εναντίον όρασης

Accepted Answer

Μερικά είδη υδατανθράκων πιθανώς παίζουν ρόλο στην ανάπτυξη της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας, μιας πάθησης των ματιών που σχετίζεται με την αύξηση της ηλικίας. Στην ουσία πρόκειται για μια ανίατη εκφυλιστική νόσο των οφθαλμών που είναι και η κύρια αιτία για την τύφλωση.
Νέα μελέτη διαπίστωσε ότι η κατανάλωση τροφής πλούσια σε υδατάνθρακες με μεγάλο γλυκαιμικό δείκτη- μέτρο της δυνατότητας της τροφής να αυξάνει τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα- έχει σχέση με την ανάπτυξη της πάθησης. Ο γλυκαιμικός δείκτης είναι μέτρο του πόσο γρήγορα μεταβολίζονται οι υδατάνθρακες – όσο ταχύτερα διασπώνται σε γλυκόζη τόσο μεγαλύτερος είναι ο γλυκαιμικός τους δείκτης. Οι απλοί υδατάνθρακες όπως αυτοί σε κέικ και μπισκότα, πίτσα με τυρί, λευκό ψωμί ή σε άλλες τροφές που γίνονται γλυκύτερες με ζάχαρη ή με σιρόπι από καλαμπόκι μεταβολίζονται ταχέως από τα κύτταρα, ενώ οι περίπλοκοι υδατάνθρακες στο καφέ ρύζι, στο κριθάρι και σε πολλά λαχανικά διασπώνται βραδύτερα.
Τι έδειξε η έρευναΜεγάλη κατανάλωση τροφών με μεγάλο γλυκαιμικό δείκτη έχει ενοχοποιηθεί για την ανάπτυξη διαβήτη, για καρδιαγγειακή νόσο και για μερικούς καρκίνους, σύμφωνα με σχετικό άρθρο, το οποίο παρουσιάζεται στην έκδοση του Ιουλίου του περιοδικού American Journal of Clinical Nutrition.
Οι ερευνητές εξέτασαν 4.099 άτομα ηλικίας 55 μέχρι 80 ετών που ενεγράφησαν σε μεγαλύτερη μακροχρόνια μελέτη για την υγεία των οφθαλμών. Κάθε άτομο που συμμετείχε είχε 20/32 ικανότητα όρασης σε τουλάχιστον ένα μάτι και οι φακοί του ματιού έπρεπε να είναι αρκετά διαυγείς για να επιτρέπουν καλές φωτογραφίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για διάγνωση της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Ουδείς από τους συμμετέχοντες είχε διαβήτη.
Με τη χρησιμοποίηση αυτών των κριτηρίων, οι επιστήμονες είχαν 8.125 μάτια να αναλύσουν. Βαθμολόγησαν τη σοβαρότητα της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας σε κλίμακα ένα μέχρι πέντε, διαχειρίστηκαν τα ερωτηματολόγια συχνότητας λήψης της τροφής και υπολόγισαν τον διαιτητικό γλυκαιμικό δείκτη, έναν αριθμό που δείχνει την ποσότητα των τροφών μεγάλου γλυκαιμικού δείκτη που καταναλώθηκαν από κάθε συμμετέχοντα.
Ύστερα από ρύθμιση για ηλικία, φύλο, μορφωτικό επίπεδο, δείκτη μάζας σώματος, κατανάλωση αλκοόλης και άλλες παραμέτρους, βρήκαν ότι όσο μεγαλύτερος ήταν ο γλυκαιμικός δείκτης τόσο μεγαλύτερη ήταν η πιθανότητα ενός ατόμου να έχει εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.
Αυτοί που είναι στο μεγαλύτερο ένα πέμπτο του διαιτητικού γλυκαιμικού δείκτη είχαν μεγαλύτερο από 40% αυξημένο κίνδυνο σημαντικής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας από ότι αυτοί στο κατώτερο ένα πέμπτο. Η ποσότητα των υδατανθράκων που καταναλώθηκαν με συσχετίστηκε με την νόσο, δείχνοντας ‘ότι είναι μόνο οι υδατάνθρακες με μεγάλο γλυκαιμικό δείκτη που προκαλούν την επίδραση.
«Το σάκχαρο είναι καύσιμο για τα κύτταρα, αλλά μεγάλη ποσότητα από αυτό είναι καταστρεπτική» είπε ο Allen Taylor, συγγραφέας του άρθρου και επικεφαλής του Εργαστηρίου για τη Διατροφή και Έρευνα της όρασης στο Πανεπιστήμιο Tufts. «Είναι γνωστό από εργαστηριακές μελέτες και έρευνες σε πειραματόζωα ότι οι υδατάνθρακες μπορούν να προξενήσουν βλάβες στις πρωτεΐνες των κυττάρων. Τα σάκχαρα στην πραγματικότητα τροποποιούν πρωτεΐνες που συσσωρεύονται στους ιστούς και δηλητηριάζουν τα κύτταρα».
Οξειδωτικό στρεςΕνώ ο ακριβής μηχανισμός είναι άγνωστος, οι συγγραφείς δηλώνουν ότι οι μεγάλες συγκεντρώσεις γλυκόζης είναι βλαβερές για τον αμφιβληστροειδή χιτώνα των ματιών και για τα τριχοειδή αγγεία που τροφοδοτούν τα μάτια και ότι οι διατροφές με τροφές μεγάλου γλυκαιμικού δείκτη προκαλούν οξειδωτικό στρες που αυξάνει τις φλεγμονές.
Η οξεία προσωρινή αύξηση των λιπιδίων στο αίμα μπορεί να είναι επακόλουθο της κατανάλωσης απλών υδατανθράκων και να παίζει κάποιο ρόλο στην πρόκληση βλαβών στα αιμοφόρα αγγεία. Οι ερευνητές, πάντως, θεωρούν ότι η μεγάλη ηλικία, το χαμηλά επίπεδο μόρφωσης και το κάπνισμα είναι οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου για την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας από την διατροφή.
Η μελέτη είχε αποδείξει σχέση αιτίου-αποτελέσματος μεταξύ υψηλής γλυκαιμικής διατροφής και εκφύλισης. Θα χρειαστούν περισσότερες μελέτες ακόμα για σαφέστερα συμπεράσματα.

Question 15

Τα Χρώματα

Accepted Answer

Το ανθρώπινο μάτι είναι ευαίσθητο στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία σε ένα πλάτος που κυμαίνεται σε μήκος κύματος από 400 έως 700 νανόμετρα. Αυτή η περιοχή είναι το ορατό φως σε κοινή γλώσσα. Όταν “αναμειχθούν” όλα τα μήκη κύματος στο παραπάνω πλάτος, παίρνουμε το λευκό φως. Το λευκό φως με ένα πρίσμα μπορεί να δώσει όλα τα χρώματα που το “παράγουν”.
Ωστόσο το κόκκινο, το πράσινο και το μπλε είναι τα βασικά χρώματα για τον άνθρωπο, γιατί δεν μπορούν να προκύψουν από την ανάμειξη άλλων χρωμάτων, όπως συμβαίνει με τα υπόλοιπα. Αν αναμείξουμε σε ακριβώς ίσες ποσότητες κόκκινο, πράσινο και μπλε χρώμα τότε προκύπτει λευκό.
Πέρα όμως από τα βασικά χρώματα, υπάρχουν και τα συμπληρωματικά. Τα συμπληρωματικά χρώματα προκύπτουν από την ανάμειξη των βασικών χρωμάτων ανά δύο. Αυτά είναι το κίτρινο, το κυανό (γαλάζιο) και το πορφυρό (μωβ), που έχουν το χαρακτηριστικό ότι αν αναμειχθούν κι αυτά ανά δύο, προκύπτουν τα βασικά χρώματα. Για παράδειγμα, ενώ η ανάμειξη ίσων ποσοτήτων πράσινου και κόκκινου χρώματος μας δίνει το κίτρινο, η ανάμειξη κίτρινου και μωβ σε ίσες ποσότητες μας δίνει κόκκινο.
Ας δούμε τώρα πως επηρεάζεται το χρώμα των σωμάτων από το χρώμα του φωτός που προσπίπτει σε αυτά. Έχουμε ένα τραπουλόχαρτο, ένα τσαμπί από σταφύλι χρώματος μπλε και μια πράσινη πιπεριά. Φωτίζουμε τα τρία αυτά αντικείμενα διαδοχικά με λευκό, κόκκινο, πράσινο και μπλε φως.
Στο λευκό φως βλέπουμε και τα τρία σώματα έτσι όπως περιμένουμε να τα δούμε, το τραπουλόχαρτο λευκό, τα σταφύλια μπλε και την πιπεριά πράσινη. Στο κόκκινο τώρα φως το τραπουλόχαρτο ανακλά όλη την ακτινοβολία που δέχεται. Αντίθετα, τα άλλα δύο σώματα απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος της ακτινοβολίας κι ανακλούν λίγο με αποτέλεσμα να μη διακρίνονται καθαρά και το χρώμα που κυριαρχεί είναι το μαύρο. Στο πράσινο χρώμα το τραπουλόχαρτο εμφανίζεται πράσινο, αλλά τα σύμβολα σε αυτό μαύρα, πράγμα που σημαίνει ότι η πράσινη ακτινοβολία ανακλάθηκε από το λευκό τμήμα του χαρτιού, αλλά απορροφήθηκε από τα κόκκινα σύμβολα. Το μπλε σταφύλι “αντιδρά” με τρόπο αντίστοιχο όταν έπεφτε το κόκκινο φως, ενώ η πιπεριά διατηρεί το χρώμα της, αλλά έχει και κάποιες περιοχές που είναι πιο έντονα πράσινες. Αυτές οι περιοχές στο λευκό φως άστραφταν. Αντίστοιχα φαινόμενα παρατηρούνται τέλος με την μπλε ακτινοβολία. Το τραπουλόχαρτο είναι τώρα μπλε με τα σύμβολά του μαύρα, το σταφύλι έχει το χρώμα του, ενώ στην πιπεριά κυριαρχεί το μαύρο με κάποιες περιοχές της να είναι μπλε.
Το ανθρώπινο μάτι είναι πολύ ευαίσθητο στις αποχρώσεις των χρωμάτων και πιθανώς να είναι ικανό να διακρίνει 8-12 εκατομμύρια αποχρώσεις. Τα περισσότερα χρώματα περιέχουν κάποια ποσότητα από όλα τα μήκη κύματος του ορατού φάσματος. Αυτό που κάνει τα χρώματα να διαφέρουν είναι η κατανομή των μηκών κύματος σε κάποιο χρώμα. Τα μήκη κύματος ενός χρώματος που δεσπόζουν, καθορίζουν τελικά την απόχρωση. Αν κάποια μήκη κύματος κυριαρχούν πολύ σε σχέση με τα υπόλοιπα, το χρώμα ενός σώματος θα είναι έντονο, ενώ αν είναι περίπου ίσα σε ποσότητα αυτά τα μήκη κύματος, το χρώμα θα είναι μη έντονο, θαμπό. Το αν σε ένα σώμα θα έχει ένα χρώμα έντονη φωτεινότητα ή όχι καθορίζεται από την ανακλαστικότητα του σώματος κι από την ένταση του χρώματος.
Τα περισσότερα από αυτά που είπαμε μέχρι τώρα, είχαν να κάνουν με τις ιδιότητες του ορατού φωτός σε σχέση με κάποια συγκεκριμένα χρώματα. Όμως οι εικόνες της καθημερινής μας ζωής, τα αντικείμενα που βλέπουμε είναι αποτέλεσμα της ανάκλασης του λευκού φωτός στα αντικείμενα, στα σπίτια, τα αυτοκίνητα, τα δέντρα κ.λπ. Αυτά τα σώματα δεν εκπέμπουν φως φυσικά, αλλά υπακούν σε μια ιδιότητα που λέει ότι κάποια από τα μήκη κύματος (ή κάποια χρώματα με άλλα λόγια) του λευκού φωτός απορροφούνται από τα σώματα κι άλλα ανακλώνται. Ένα μπλε αυτοκίνητο για παράδειγμα, κάτω από το φως του ήλιου απορροφά όλα τα χρώματα κι ανακλά το μπλε. Αυτός είναι ο τρόπος που “χρωματίζεται” στα μάτια μας.
Οι έγχρωμες φωτογραφίες, ένας πίνακας ζωγραφικής κι άλλα αντικείμενα που χαρακτηρίζονται από το χρώμα παράγονται από μόνο τέσσερα στην πραγματικότητα μελάνια. Τα μελάνια αυτά περιλαμβάνουν τα τρία συμπληρωματικά χρώματα, το γαλάζιο, το μωβ και το κίτρινο δηλαδή συν το μαύρο. Αν αυτά τα μελάνια αναμειχθούν στις κατάλληλες ποσότητες μπορούν να πράξουν κάθε χρώμα. Θεωρητικά αρκούν μόνο τα τρία συμπληρωματικά χρώματα, όμως για να επιτύχουμε τις κατάλληλες κάθε φορά σκιάσεις χρειαζόμαστε στην πράξη και το μαύρο. Στην εκτύπωση ενός βιβλίου ή περιοδικού ακολουθείται η παρακάτω διαδικασία: Φωτογραφίζουμε ένα σώμα. Η φωτογραφία του αρχικά διαχωρίζεται στα τρία (στις κατάλληλες ποσότητες φυσικά το καθένα) συμπληρωματικά χρώματα με κάποιες φωτογραφικές μεθόδους ή μέσω υπολογιστή. Τα τρία χρώματα μετατρέπονται σε αντίστοιχου χρώματος φιλμ. Το φιλμ είναι ο παράγοντας που επιτρέπει την εκτύπωση του αντικειμένου στο χαρτί. Άρα για να εκτυπωθεί ένα αντικείμενο χρειαζόμαστε τρία φιλμ συν το μαύρο για την καλύτερη σκίαση του.

Question 16

Τα μάτια και τα γυαλιά για νυχτερινή όραση

Accepted Answer

Ένα αρκετά κοινό πρόβλημα για το οποίο πολλοί ψάχνουν διάφορες λύσεις είναι η μείωση της νυχτερινής όρασης. Το πρόβλημα αυτό επιδεινώνεται με την αύξηση της ηλικίας του πληθυσμού, τoν αυξημένο χρόνο παραμονής των ατόμων έξω από το σπίτι κατά τις νυχτερινές ώρες, τα συχνά νυχτερινά ταξίδια και κυρίως στην οδήγηση.
Τελευταία έχουν κατασκευαστεί για στρατιωτικούς σκοπούς ειδικές πανάκριβες μάσκες για νυχτερινή όραση οι οποίες ενισχύουν ηλεκτρονικά το φως όταν είναι σε χαμηλή ένταση.
Όμως αυτή τη στιγμή, αυτή η τεχνολογία δεν είναι προσιτή στο ευρύ αγοραστικό κοινό.Στη σύγχυση η οποία υπάρχει στους καταναλωτές έρχονται να προστεθούν πολλές εταιρίες οι οποίες διαθέτουν τα αποκαλούμενα «γυαλιά για νυχτερινή οδήγηση». Παρόλα αυτά οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν στο ότι αυτοί οι ισχυρισμοί είναι αβάσιμοι γιατί στην πραγματικότητα κανένας χρωματισμένος φακός δεν μπορεί να βελτιώσει την νυχτερινή όραση. Για να καταλάβουμε καλύτερα πως μπορούμε να διατηρήσουμε την καλύτερη δυνατή νυχτερινή όραση, ας δούμε τον μηχανισμό της προσαρμογής των ματιών στην νυχτερινή όραση και τις συνθήκες οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν την μείωσή της.
Ο μηχανισμός της προσαρμογής στην νυχτερινή όραση.
 
Πολλές φορές παραβλέπεται το γεγονός ότι η βασική προϋπόθεση για να έχουμε όραση είναι το φως. Και πραγματικά ο ορισμός του φωτός είναι η ικανότητά του να προκαλεί το αίσθημα της όρασης.Για να έχουμε όραση απαιτείται ένα αντικείμενο εντός του οπτικού πεδίου το οποίο να είναι είτε σκουρότερο είτε πιο ανοιχτό από τον περιβάλλοντα χώρο. Είτε στην περίπτωση που έχουμε άπλετο φως χωρίς κανένα αντικείμενο, αλλά είτε και στην περίπτωση που έχουμε απόλυτο σκοτάδι το αποτέλεσμα είναι η μη ομαλή τέλεση του φαινομένου της όρασης. Σε τέτοιες περιπτώσεις τα μάτια τείνουν να εστιάζουν σε μια απόσταση περίπου 75 εκατοστών. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως νυχτερινή μυωπία. Η κανονική λειτουργία της όρασης οφείλεται σε δύο διαφορετικούς τύπους νευρικών κυττάρων (φωτοϋποδοχέων) στον αμφιβληστροειδή χιτώνα τα γνωστά κωνία και ραβδία.
Σε κάθε μάτι υπάρχουν περίπου 7 εκατομμύρια κωνία, πυκνά τοποθετημένα στην περιοχή της ωχράς κηλίδας (κεντρικό σημείο του αμφιβληστρειδή), τα οποία είναι ευαίσθητα σε υψηλά επίπεδα φωτός και είναι υπεύθυνα για την όραση κατά την διάρκεια της ημέρας. Απορροφώντας επιλεκτικά το φως το οποίο φθάνει σε αυτά, έχουν την ικανότητα να βελτιώνουν την ποιότητα της εικόνας και είναι υπεύθυνα για το μεγαλύτερο μέρος της οπτικής μας οξύτητας. Για να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή οπτική οξύτητα είναι αναγκαίο, η ένταση του φωτός να φθάνει πάνω από ένα συγκεκριμένο επίπεδο. Τα κωνία είναι επίσης υπεύθυνα για την αντίληψη των χρωμάτων. Υπάρχουν τρία διαφορετικά είδη κωνίων, καθένα από τα οποία είναι εξειδικευμένο να ανιχνεύει επιλεκτικά το μπλε, το πράσινο και το κόκκινο φως του φάσματος. Όταν η ένταση του φωτός είναι χαμηλή τα κωνία δεν διεγείρονται, μειώνοντας έτσι δραματικά την ικανότητα των ματιών να «διακρίνουν» τα χρώματα. Τότε ενεργοποιούνται τα ραβδία.
Υπάρχουν περίπου 120 εκατομμύρια ραβδία κατανεμημένα σε όλη την επιφάνεια του αμφιβληστροειδή χιτώνα τα οποία περιέχουν την χημική ουσία ροδοψίνη (παράγωγο της βιταμίνης Α) η οποία είναι ευαίσθητη σε πολύ χαμηλά επίπεδα έντασης του φωτός. Κατά την διάρκεια της ημέρας που τα επίπεδα του φωτός είναι υψηλά η ροδοψίνη απενεργοποιείται (αποχρωματίζεται) προκαλώντας έτσι μία καθυστέρηση στην προσαρμογή των ματιών στο σκοτάδι μειώνοντας με αυτό τον τρόπο την ευαισθησία τους σε χαμηλά επίπεδα φωτός.
Ένας απλός τρόπος για να καταλάβουμε τον ρόλο των κωνίων και των ραβδίων είναι να τα θεωρήσουμε σαν διαφορετικά φίλμ μιας φωτογραφικής μηχανής, καθένα από τα οποία έχει διαφορετική ταχύτητα. Η ίριδα δεν είναι ικανή να ελέγξει το μεγάλο αυτό φάσμα επιπέδων φωτός στο οποίο εκτίθενται τα μάτια. Γι΄αυτό τα μάτια χρειάζονται ένα γρήγορο φίλμ (ραβδία για την νυχτερινή όραση) για χαμηλές συνθήκες φωτός και ένα αργό φίλμ (κωνία για την όραση την ημέρα) για υψηλά επίπεδα φωτός. Ο αμφιβληστροειδής «αλλάζει αυτόματα φίλμ» όταν βρισκόμαστε σε διαφορετικές συνθήκες φωτός. Η προσαρμογή στο σκοτάδι είναι στην ουσία ο χρόνος που χρειάζεται το μάτι για να αλλάξει το φίλμ του από αργό σε γρήγορο έτσι ώστε να βγάζει καλές φωτογραφίες το βράδυ.
Αιτίες της μείωσης της νυχτερινής όρασης.
Βασικά υπάρχουν 5 μηχανισμού οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν μείωση της νυχτερινής όρασης.
1.      Νυχτερινή μυωπία.
2.      Απώλεια της ευαισθησίας των φωτουποδοχέων του ματιού.
3.      Απορρόφηση και διάχυση του φωτός από εσωτερικούς σχηματισμούς του ματιού (π.χ. κρυσταλλοειδής φακός).
4.      Ανταγωνιστικές αντανακλάσεις από το περιβάλλον και θάμπωμα από κοντινές φωτεινές πηγές (π.χ. προβολείς των αυτοκινήτων).
5.      Κοιτώντας μέσα από σκούρα γυαλιά, παράθυρα ή παρμπρίζ.
Ας εξετάσουμε την κάθε περίπτωση χωριστά:
1. Νυχτερινή μυωπία
Όταν τα μάτια λειτουργούν χωρίς αρκετό φωτισμό και αντίθεση (κοντράστ) έτσι ώστε να διακρίνουν ένα αντικείμενο καθαρά, εστιάζουν από μόνα τους σε μια απόσταση περίπου 75 εκατοστών. Εργαστηριακές μελέτες μας έχουν δείξει ότι η νυχτερινή μυωπία αρχίζει να παρουσιάζεται σε εκείνα τα επίπεδα φωτισμού στα οποία έχουμε την επάνοδο της λειτουργίας των ραβδίων (νυχτερινή όραση) και αυξάνεται με μέγιστο τις 1,35 διοπτρίες. Ορισμένοι γιατροί μπορεί να χορηγήσουν μια πρόσθετη αρνητική διόρθωση σε ασθενείς οι οποίοι αναφέρουν δυσκολίες σχετικές με την νυχτερινή μυωπία. Παρ΄όλα αυτά πρέπει να δοθεί μεγάλη προσοχή ώστε να μην γίνει υπερδιόρθωση καθώς τα μάτια συχνά βρίσκονται σε μια μεταβατική κατάσταση μεταξύ νυκταλωπικής και φωτοπικής κατάστασης της όρασης όπως για παράδειγμα κατά τη διάρκεια της νυχτερινής οδήγησης.
2. Απώλεια της ευαισθησίας.
Η ολική απώλεια της οπτικής ευαισθησίας μπορεί να είναι είτε προσωρινή είτε μόνιμη. Η έκθεση των ματιών στην ηλιακή ακτινοβολία έχει μια προσωρινή και αθροιστική επίδραση στην επακόλουθη ικανότητα να βλέπουμε την νύχτα. Καθημερινή δίωρη ή τρίωρη έκθεση των ματιών στον ήλιο μπορεί να καθυστερήσει την προσαρμογή στη νυχτερινή όραση περισσότερο από μία ώρα. Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι η έκθεση αυτή μπορεί να μειώσει την οπτική οξύτητα, την οξύτητα στις αντιθέσεις (κοντράστ) και την συνολική ευαισθησία των ματιών κατά 50%. Μπορεί να επηρεαστεί ακόμη και η ικανότητα αναγνώρισης των αλλαγών της φωτεινότητας. Αυτό είναι αποτέλεσμα της διατήρησης του αποχρωματισμού της ροδοψίνης για μεγάλο χρονικό διάστημα (φωτοχημικής ουσίας των ραβδίων) η οποία είναι η βασική υπεύθυνη για την όραση σε κατάσταση χαμηλού φωτισμού. Με αυτόν τον τρόπο έχει αποδειχθεί ότι η νυχτερινή μας όραση είναι καλύτερη το χειμώνα και χειρότερη το καλοκαίρι. Αυτού του είδους οι οπτικές απώλειες αποκαθίστανται μετά από 24ωρη προστασία από την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία.
Έχει αποδειχτεί πως τα γυαλιά ηλίου όταν είναι σχεδιασμένα να απορροφούν το 85 – 90 % του οπτικού φάσματος μπορούν να προλάβουν αυτό το είδος της απώλειας της νυχτερινής όρασης. Εκείνα τα γυαλιά που έχουν απορροφητικότητα 65-50% (ελαφρά χρωματισμένα) στο οπτικό φάσμα δεν είναι ικανά να προλάβουν αυτό το φαινόμενο και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται στο δυνατό ηλιακό φως.
Ένα άλλο είδος απώλειας της όρασης είναι ο εκφυλισμός της ωχράς κηλίδας. Πρόκειται για μια ασθένεια του αμφιβληστροειδή χιτώνα η οποία αποτελεί τον κύριο λόγο οπτικής αναπηρίας στην Αμερική μεταξύ ατόμων ηλικίας άνω των 55 ετών. Γίνονται μελέτες από την επιστημονική κοινότητα για να διαπιστωθεί ο πιθανός ρόλος της παρατεταμένης έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) και του μικρού μήκους κύματος μπλε φωτός, στην ανάπτυξη αυτής της ασθένειας. Πολλοί ειδικοί πιστεύουν πως πρέπει να χρησιμοποιούνται προληπτικά, προστατευτικά γυαλιά ηλίου απορροφητικά στην υπεριώδη και την μικρού κύματος μπλε ακτινοβολία, μέχρι να αναλυθεί καλύτερα η σχέση μεταξύ ηλιακής ακτινοβολίας και εκφυλισμού της ωχράς κηλίδας.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως κανένα είδος γυαλιών ηλίου δεν μπορεί να προστατέψει στην λαμπρότητα του ίδιου του ήλιου και γι’ αυτό εάν κοιτάξουμε απευθείας τον ήλιο ή μια ηλιακή έκλειψη μπορεί να προκληθεί ανεπανόρθωτη ζημιά στους φωτοϋποδοχείς των ματιών.
Σημεία που πρέπει να θυμόμαστε σχετικά με την νυχτερινή όραση, όταν συζητάμε με κάποιο καταναλωτή.
&#8211; Τα ανθρώπινα μάτια χρειάζονται περίπου 1 ώρα για να προσαρμοστούν ολοκληρωτικά στην νυχτερινή όραση.
&#8211; Τη νύχτα τα φυσιολογικά μάτια μπορούν να διακρίνουν ένα καντήλι από απόσταση 16 χιλιομέτρων.
&#8211; Τη νύχτα η αντίληψη των χρωμάτων μειώνεται σημαντικά, ενώ όταν τα μάτια προσαρμοστούν τελείως σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, δεν βλέπουν καθόλου χρώματα.
&#8211; Το ποσοστό των αυτοκινητιστικών ατυχημάτων κατά τη διάρκεια της νύχτας είναι περίπου 4 φορές μεγαλύτερο από ότι κατά τη διάρκεια της ημέρας.
&#8211; Εάν κάποιος που οδηγεί την νύχτα χρησιμοποιεί γυαλιά με σκουρότητα 50% έχει αποδειχτεί πως η όρασή του μειώνεται κατά 60%.
&#8211; Τα άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών χρειάζονται τον διπλάσιο φωτισμό από τους νεώτερους.
3. Απορρόφηση και διάχυση του φωτός από εσωτερικούς σχηματισμούς του ματιού
Στη βρεφική ηλικία η διαύγεια των εσωτερικών σχηματισμών των ματιών είναι πολύ μεγάλη. Καθώς κάποιος μεγαλώνει συμβαίνουν διάφορες αλλαγές στα μάτια οι οποίες μειώνουν την ποσότητα του φωτός που εισέρχεται και φτάνει στον αμφιβληστροειδή. Οι κόρες των ματιών γίνονται μικρότερες και λιγότερο ευαίσθητες στο φώς. Αλλαγές επίσης μπορούν να λάβουν χώρα και στον κρυσταλλοειδή φακό, ο οποίος κιτρινίζει και γίνεται λιγότερο διαυγής. Σαν αποτέλεσμα έχουμε αύξηση της διάχυσης και της απορρόφησης του ορατού φωτός και ιδιαίτερα στο χαμηλού μήκους κύματος μπλε μέρος του φάσματος. Πιστεύεται πως ορισμένες από αυτές τις αλλαγές συμβαίνουν λόγω φωτοχημικών αλλαγών οι οποίες λαμβάνουν χώρα από την παρατεταμένη έκθεση σε υπεριώδεις ακτίνες. Το φώς το οποίο διαχέεται μπορεί να προκαλεί ενοχλητικές διαταραχές τη νύχτα, κυρίως όταν με δυνατά φώτα όπως αυτά από τους προβολείς των επερχόμενων αυτοκινήτων. Άτομα με καταρράκτη σε εξέλιξη συνήθως αντιμετωπίζουν το πρόβλημα του εκτυφλωτικού θαμπώματος, κυρίως τη νύχτα.
Εργαστηριακές μελέτες έδειξαν πως η υπεριώδης ακτινοβολία που απορροφάται από τον κρυσταλλοειδή φακό προκαλεί το θάμπωμά του. Μία πρόσφατη μελέτη που έγινε σε ψαράδες έδειξε πως αυτοί που έχουν εκτεθεί σε υπεριώδη ακτινοβολία UVB είναι πιο πιθανό να έχουν ή να αποκτήσουν κάποιους συγκεκριμένους τύπους καταρράκτη. Έχει επίσης αποδειχτεί πως με την αφαίρεση του καταρράκτη μπορούν να βελτιωθούν σημαντικά τα συμπτώματα εκτυφλωτικού θαμπώματος, νυχτερινής όρασης και οπτικής οξύτητας.
Δυνατά φώτα, αντανακλάσεις και εκτυφλωτικό θάμπωμα.
Το πόσο καλά μπορεί κανείς να δει τη νύχτα εξαρτάται από το πόσο ανεπιθύμητο φως υπάρχει από εξωτερικές φωτεινές πηγές. Οι προβολείς των επερχομένων αυτοκινήτων μπορούν στιγμιαία να κάνουν τον αμφιβληστροειδή χιτώνα τυφλό από το θάμπωμα, μειώνοντας την όραση μέχρι το μάτι να επαναπροσαρμοστεί στο σκοτάδι. Επίσης αντανακλάσεις που πολύ συχνά είναι πολύ λαμπερές σε σχέση με το σκοτεινό υπόλοιπο πεδίο, μπορεί να προέρχονται από τους υαλοκαθαριστήρες, τους καθρέφτες και την επιφάνεια του δρόμου (κυρίως όταν αυτός είναι βρεγμένος). Το αποτέλεσμα είναι παρόμοιο με κάποιον που προσπαθεί να κοιτάξει έξω από ένα παράθυρο τη νύχτα έχοντας αναμμένα τα φώτα του δωματίου. Το φως που αντανακλάται από το παράθυρο λειτουργεί σαν ένα πέπλο, δυσκολεύοντας πολύ την όραση προς τα έξω.
5. Κοιτώντας μέσα από σκούρα γυαλιά, παράθυρα ή παρμπρίζ
Οποιαδήποτε σκουρότητα των γυαλιών είναι πολύ σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού. Όταν οδηγεί κανείς την νύχτα με τους κανονικούς προβολείς αναμμένους μπορεί να διακρίνει σε απόσταση περίπου ενός γηπέδου ποδοσφαίρου. Το αποτέλεσμα των βαμμένων γυαλιών (οποιουδήποτε χρώματος) είναι να μειώσει αυτή την απόσταση, όσο σκουρότερα είναι τα γυαλιά τόσο μικρότερη γίνεται η απόσταση που μπορεί κανείς να διακρίνει. Το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο στα άτομα μεγάλης ηλικίας.
Πώς μπορεί κανείς να διατηρήσει άριστη νυχτερινή όραση
προστατεύοντας τα μάτια του από τον ήλιο;
Με βάση τις παραπάνω πληροφορίες, υπάρχουν ορισμένα πράγματα τα οποία μπορεί να κάνει κάποιος για τη βελτίωση της νυχτερινής του όρασης. Για να βελτιωθεί λοιπόν η νυχτερινή όραση πρέπει να χρησιμοποιούνται γυαλιά ηλίου κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τα γυαλιά αυτά πρέπει περιληπτικά να πληρούν τα παρακάτω κριτήρια:
&#8211; Τα γυαλιά ηλίου πρέπει να σταματούν αρκετό φως από το ορατό φάσμα έτσι ώστε να προστατεύουν την ευαισθησία του αμφιβληστροειδή την νύχτα.
&#8211; Τα γυαλιά ηλίου δεν πρέπει να είναι υπερβολικά σκούρα έτσι ώστε να μην μειώνουν την οπτική οξύτητα κατά τη διάρκεια της χρήσης τους.
&#8211; Τα γυαλιά ηλίου πρέπει να προστατεύουν πλήρως από την υπεριώδη ακτινοβολία UVB, η οποία προκαλεί φωτοκερατίτιδα (τύφλωση του χιονιού) και έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη του καταρράκτη.
&#8211; Τα γυαλιά ηλίου πρέπει να προστατεύουν πλήρως από την υπεριώδη ακτινοβολία UVA, η οποία πιστεύεται από ορισμένους ερευνητές επιστήμονες πως είναι επιβαρυντικός παράγοντας στην ανάπτυξη του καταρράκτη και σε ορισμένες ανωμαλίες του αμφιβληστροειδή.
&#8211; Τα γυαλιά ηλίου πρέπει να μειώνουν την μετάδοση του χαμηλού μήκους κύματος μπλε φωτός, το οποίο πιστεύεται από ορισμένους ερευνητές επιστήμονες, πως μπορεί να συμβάλλει στον εκφυλισμό της ωχράς κηλίδας και την ανεπανόρθωτη απώλεια της ευαισθησίας του αμφιβληστροειδή, χωρίς όμως να διαστρεβλώνουν σημαντικά την αντίληψη των χρωμάτων.
Τα γυαλιά ηλίου πρέπει να ταιριάζουν καλά στο πρόσωπο και να δείχνουν όμορφα έτσι ώστε ο χρήστης τους να τα χρησιμοποιεί όσο το δυνατόν συχνότερα, πράγμα που αυξάνει την προστασία του.

Question 17

Οφθαλμολογικά ατυχήματα με LASER

Accepted Answer

Στις αρχές Ιουλίου του 2008 η κεντρική οφθαλμολογική κλινική της Ρωσικής πρωτεύουσας κατακλύστηκε από νεαρούς οι οποίοι παρουσίασαν έντονα προβλήματα όρασης. Όλοι είχαν παρευρεθεί σε ένα rave party κατά τη διάρκεια του οποίου πραγματοποιήθηκε ένα μεγάλο laser show.
Διαπιστώθηκε ότι τουλάχιστον 29 άτομα παρουσίασαν εγκαύματα στο επίπεδο του αμφιβληστροειδούς, με ταυτόχρονη μείωση της οράσεως η οποία κυμαινόταν ανάλογα με την τοπογραφία της βλάβης. Οι πιο σοβαρές περιπτώσεις, έφταναν σε επίπεδα μείωσης της οράσεως μέχρι και 80%.
Με αφορμή το ατύχημα με τα Laser που έγινε στη συναυλία στη Μόσχα αναφερόμαστε στις ιδιότητες αλλά και τις συνέπειες από τη χρήση των Laserστη καθημερινή μας ζωή.
Το Laser είναι μία δέσμη φωτός η οποία παράγεται με ειδικό τρόπο και το κύριο χαρακτηριστικό της είναι ότι περιέχει πολύ μεγαλύτερη ενέργεια από το απλό φως του ήλιου ή της λάμπας. Αυτή η επιπλέον ενέργεια είναι που κάνει τα Laser ένα χρήσιμο εργαλείο στην τεχνολογία αλλά και στην ιατρική.
Πέρα από την καθαρά επιστημονική (ιατρική – χειρουργική) εφαρμογή τα Laser έχουν μεγάλη εφαρμογή στην τεχνολογία αλλά και στην καθημερινότητα. Είναι πολλά τα επαγγέλματα που για διάφορα τεχνικά θέματα (κοπή μετάλλων και άλλων υλικών, καθαρισμός επιφανειών κλπ) χρησιμοποιούν τα Laser. Οι εφαρμοστές τους επιβάλλεται να χρησιμοποιούν προστατευτικά γυαλιά κατά την ώρα της εφαρμογής τους. Τα ειδικά αυτά γυαλιά απορροφούν την ενέργεια των ακτινών Laser σε περίπτωση που κατά λάθος αυτά κατευθυνθούν προς τα μάτια. Σε αντίθετη περίπτωση είναι μεγάλος ο κίνδυνος βλάβης της όρασης που σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να είναι και μόνιμη.
Παρ’ ομοίως και στην ιατρική – χειρουργική χρήση ο εφαρμοστής ιατρός καθώς και οι παρευρισκόμενοι στο χώρο εφαρμογής πρέπει να φορούν τα απαιτούμενα προστατευτικά γυαλιά τα οποία είναι και διαφορετικά για κάθε είδος Laser.
Όσον αφορά τα Laser που χρησιμοποιούνται στη διασκέδαση (συναυλίες, νυχτερινά κέντρα, Disco) είναι κατά κανόνα ακίνδυνα διότι η ένταση που χρησιμοποιείται είναι πολύ χαμηλή, όση δηλαδή χρειάζεται για να τα κάνει ορατά και τίποτα περισσότερο.
Παρ’ όλα αυτά στις προδιαγραφές των κατασκευαστών των Laser αναφέρεται πως η δέσμη των Laser πρέπει να μη κατευθύνεται και σημαδεύει τα κεφάλια – μάτια – των ανθρώπων που διασκεδάζουν και αυτό για να αποφευχθεί και η παραμικρή πιθανότητα ατυχήματος.
Δεν θα πρέπει λοιπόν να δημιουργηθεί εσφαλμένη εντύπωση για τα Laser , ότι είναι επικίνδυνα και πως θα πρέπει να αποφεύγεται η χρήση τους.
Μία άλλη πηγή Laser, είναι οι δείκτες Laser (Laser pointers) οι οποίοι χρησιμοποιούνται για να υποδείξουν αντικείμενα που είναι σε απόσταση ή να βοηθήσουν τους ομιλητές κατά την διάρκεια της διάλεξης τους. Αυτοί οι Laser δείκτες παράγουν πολύ χαμηλής ενέργειας φωτεινές δέσμες οι οποίες έχουν κόκκινο χρώμα και γίνονται εμφανείς σε περιβάλλον με χαμηλό φωτισμό.
Δυστυχώς όμως τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει παιχνίδι στα χέρια μικρών παιδιών. Μέρος αυτού του παιχνιδιού των παιδιών δυστυχώς είναι να σημαδεύουν το πρόσωπό τους αλλά και τα μάτια τους. Εάν όμως αυτή η μικρής ενέργειας δέσμη Laser περάσει μέσα από την κόρη του ματιού και βρεθεί στην περιοχή της ωχράς κηλίδας μπορεί να προκαλέσει προσωρινή ή μόνιμη βλάβη σε αυτή (έγκαυμα). Το αποτέλεσμα θα είναι η ραγδαία παροδική ή μόνιμη ελάττωση της κεντρικής όρασης.
Για τον λόγo αυτό θα πρέπει τέτοιου είδους Laser pointer να μη βρίσκονται καθόλου σε παιδικά χέρια.
Έχει παρατηρηθεί σε αγώνες μπάσκετ κάποιοι νεαροί οπαδοί μίας ομάδας να σημαδεύουν με Laser pointer τους παίκτες της αντίπαλης ομάδας την ώρα που αυτοί σημαδεύουν κάτω από το καλάθι στις ελεύθερες βολές. Αυτό αποτελεί τεράστια ανευθυνότητα που μπορεί να προκαλέσει μεγάλη βλάβη στον ανυποψίαστο παίκτη. Τέτοιου είδους Laser δείκτες θα πρέπει να απομακρύνονται κατά την είσοδο των οπαδών στα γήπεδα μαζί με άλλα επικίνδυνα αντικείμενα (κέρματα, κροτίδες, μπουκάλια κτλ).
Ολοκληρώνοντας την αναφορά μου στα Laser θα πρέπει να πούμε πως τα Laser είναι ένα πάρα πολύ χρήσιμο εργαλείο το οποίο η τεχνολογία το είχε προσφέρει για να βελτιώσει τις συνθήκες εργασίας μας. Όπως λοιπόν σε όλα τα εργαλεία θα πρέπει να δείχνουμε τον απαιτούμενο σεβασμό στην χρήση τους και να λαμβάνουμε τις απαιτούμενες προφυλάξεις.

Question 18

Όραση και Εγκυμοσύνη

Accepted Answer

Μία εγκυμοσύνη αποτελεί σταθμό στη φυσιολογία του γυναικείου οργανισμού.
Πολλά πράγματα αλλάζουν, άλλα με πρόσκαιρη εμφάνιση και άλλα με μόνιμη παρουσία. Στα πλαίσια αυτά, το οφθαλμικό σύστημα υπόκειται σε αλλαγές και είναι σημαντικό να γνωρίζουμε το κατά πόσο αυτές είναι φυσιολογικές και αναμενόμενες.
Οι αλλαγές που παρατηρούνται στις ορμόνες και το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού μπορούν να επιφέρουν αλλαγές που είναι προβλέψιμες και αναστρέψιμες.
Για παράδειγμα μπορεί να εμφανιστεί αυξημένη μελάγχρωση στην περιοχή γύρω από τα μάτια και οι επιπεφυκότες να εμφανίζονται ελαφρά οιδηματώδης. Το ίδιο μπορεί να παρατηρηθεί και στους κερατοειδείς κάνοντάς τους ελαφρά πιο κυρτούς με αποτέλεσμα να αλλάζει η διαθλαστική κατάσταση. Οι αλλαγές αυτές θα πρέπει να παρακολουθούνται χωρίς να διορθώνονται διαθλαστικά καθώς τις περισσότερες φορές η κατάσταση επανέρχεται στην πρότερη κατάσταση εντός μερικών εβδομάδων μετά τον τοκετό. Η ενδοφθάλμια πίεση παρουσιάζει επίσης διακυμάνσεις με συνήθη πτώση μετά την 20ή εβδομάδα κύησης και επαναφορά μετά από πάροδο 2 μηνών μετά τον τοκετό. Αξιοπερίεργη είναι και η μείωση του οπτικού πεδίου που εμφανίζεται μερικές φορές. Το φαινόμενο είναι αγνώστου μηχανισμού μέχρι στιγμής αλλά απαιτεί προσοχή εάν συνοδεύεται από συμπτώματα.
Σε κάθε περίπτωση πάντως η παρακολούθηση είναι σημαντική για αποφυγή δυσάρεστων καταστάσεων. Ας μην ξεχνάμε ότι πληθώρα παθολογικών καταστάσεων μπορεί να κρύβεται πίσω από μια έκπτωση οπτικού πεδίου.
Όταν στη μητέρα προϋπάρχουν παθολογικές καταστάσεις τότε είναι πιθανό αυτές να αποσταθεροποιηθούν εμφανίζοντας επιδείνωση.
Στις σημαντικότερες καταστάσεις που κινδυνεύουν από επιδείνωση συμπεριλαμβάνεται η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Εάν η πάθηση βρίσκεται σε μη παραγωγικό στάδιο τότε η παρακολούθηση από οφθαλμίατρο είναι απαραίτητη κάθε τρίμηνο. Εάν όμως βρίσκεται σε παραγωγικό στάδιο τότε ο έλεγχος θα πρέπει να είναι μηνιαίος.
Η εμφάνιση οιδήματος στην ωχρά απαιτεί επίσης παρακολούθηση αλλά τις περισσότερες φορές δείχνει να υποχωρεί μετά τον τοκετό σε συνδυασμό με την πρωτεϊνουρία και την υπέρταση.
Ανάμεσα σε άλλες καταστάσεις που μπορεί να εμφανίσουν απορύθμιση θα πρέπει να υπογραμίσουμε τα αδενώματα, την τοξοπλάσμωση, αλλά και αυτοάνοσα νοσήματα όπως η νόσος Grave’s. Χρήσιμο είναι να θυμόμαστε ότι οι ημικρανίες κάνουν έντονα αισθητή την παρουσία τους πολλές φορές κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, καθώς συχνά οι ασθενείς αυτοί εμφανίζονται στα οφθαλμολογικά εξεταστήρια φοβούμενοι κάποια οφθαλμική νόσο ως αιτία των πονοκεφάλων τους.
Στον αντίποδα της επιδείνωσης μερικές καταστάσεις παρουσιάζουν βελτίωση κατά την εγκυμοσύνη, καθώς φαίνεται ότι ο οργανισμός επιστρατεύει τις άμυνές του προς όφελος της νέας ζωής που αναπτύσσεται ενδομήτρια.  Έτσι, ακόμα και περιπτώσεις σκλήρυνσης κατά πλάκα, εμφανίζουν σταθεροποίηση ή και βελτίωση κατά την περίοδο εγκυμοσύνης.
Πέραν της επιδείνωσης των καταστάσεων που προϋπάρχουν, μπορούν να εμφανιστούν και νέα οφθαλμολογικά προβλήματα στη διάρκεια των 9 αυτών μηνών. Η αμφιβληστροειδοπάθεια από υπέρταση και η σοβαρή εκλαμψία μπορεί να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα ενώ οπτικές νευροπάθειες και αποκολλήσεις δεν απουσιάζουν σε σπάνιες περιπτώσεις.
Τέλος, θα πρέπει να αναφερθούμε και στη χρήση των φαρμάκων που μπορεί να λαμβάνονται για οφθαλμικά προβλήματα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Παρόλο που σε πολλά φάρμακα είναι άγνωστη η επίδρασή τους στο έμβρυο ή στατικά χαμηλή, καλό θα ήταν οποιοδήποτε φάρμακο να δίνεται με προσοχή και φειδώ. Η αυξημένη προσοχή χρειάζεται τόσο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αφού κάποιες ουσίες απορροφούνται και διαπερνούν τον πλακούντα, όσο και την περίοδο του θηλασμού επειδή μπορεί συστατικά των φαρμάκων να περνούν εύκολα στο μητρικό γάλα.
Σε γενικές γραμμές με προσοχή θα πρέπει να χορηγούνται τοπικά τα αναισθητικά, τα στεροειδή και τα μειωτικά ενώ μόνο αν κρίνονται απαραίτητα τα μυδριατικά για περιστασιακή χρήση, οι β-αναστολείς με διακοπή τους πριν τον τοκετό και κατά τον θηλασμό και οι προσταγλανδίνες. Θα πρέπει να αποφεύγονται τα αντιβιωτικά, τα αντιικά και οι αναστολείς καρβοανυδράσης.
Μην ξεχνάτε όμως ότι η κάθε περίπτωση είναι διαφορετική.

Εταιρικό Προφίλ

Θεραπευτικό Τμήμα

Διαγνωστικό Τμήμα

Αμφιβληστροειδής

Ωχρά Κηλίδα

Ιριδα

Κερατοειδής

Βλέφαρα

Διαθλαστικές ανωμαλίες

Άλλες Παθήσεις του Ματιού

Καταρράκτης

Ενδοφακός

Κληρονομική Νευροπάθεια Leber

Ενημέρωση

my Retina

Βρείτε μας στα social