Αμφιβληστροειδοπάθεια Προωρότητας (ROP): Προστατεύοντας την όραση των πρόωρων νεογνών
Τι είναι η νόσος;
Η Αμφιβληστροειδοπάθεια της Προωρότητας (ROP) είναι μια διαταραχή στην ανάπτυξη των αγγείων του αμφιβληστροειδούς, η οποία αφορά αποκλειστικά τα πρόωρα νεογνά. Λόγω της πρόωρης γέννησης, τα αγγεία του ματιού δεν έχουν προλάβει να αναπτυχθούν πλήρως, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται παθολογικά νεοαγγεία και ινώδης ιστός.
Ποια νεογνά κινδυνεύουν;
Ο κίνδυνος αυξάνεται όσο μικρότερο είναι το βάρος γέννησης και η ηλικία κύησης.
Υψηλός Κίνδυνος: Βάρος < 1.500 γρ. και κύηση < 32 εβδομάδων.
Χαμηλότερος Κίνδυνος: Βάρος > 1.500 γρ. και κύηση > 32 εβδομάδων. Σήμερα, χάρη στην πρόοδο της Νεογνολογίας, επιβιώνουν μωρά με εξαιρετικά χαμηλό βάρος (600-700 γρ.), τα οποία όμως απαιτούν στενή οφθαλμολογική παρακολούθηση.
Ο Ρόλος του Οξυγόνου & Άλλοι Παράγοντες
Η χορήγηση οξυγόνου στη θερμοκοιτίδα είναι απαραίτητη για την επιβίωση του μωρού και την προστασία του εγκεφάλου του, ωστόσο αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για τα μάτια.
Στις σύγχρονες Μονάδες Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ), επιτυγχάνεται η «χρυσή τομή»: χορηγείται ακριβώς όσο οξυγόνο χρειάζεται για να ζήσει το παιδί, ελαχιστοποιώντας τον κίνδυνο για τα μάτια. Άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες είναι η άπνοια, η σήψη, οι μεταγγίσεις και η πολύδυμη κύηση.
Θεραπευτική Αντιμετώπιση
Παρακολούθηση: Οι περισσότερες ελαφριές μορφές υποχωρούν μόνες τους χωρίς παρέμβαση.
Laser Φωτοπηξία: Είναι η θεραπεία εκλογής σε προχωρημένα στάδια. Στόχος είναι η αναστολή των παθολογικών αγγείων για να αποφευχθεί η αποκόλληση.
Χειρουργείο: Σε σπάνιες, βαριές περιπτώσεις αποκόλλησης, απαιτείται χειρουργική επέμβαση.
Μετά το εξιτήριο
Ακόμα και αν όλα πάνε καλά στη μονάδα, τα πρόωρα παιδιά έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν μυωπία ή στραβισμό στο μέλλον. Γι’ αυτό, η τακτική παρακολούθηση και μετά την έξοδο από το νοσοκομείο είναι το κλειδί για να χαρίσουμε στο παιδί σας άριστη όραση.
Συχνές Ερωτήσεις
Φταίει το οξυγόνο που πήρε το μωρό μου;
Είναι μια συχνή παρεξήγηση. Το οξυγόνο είναι απαραίτητο για να κρατήσει το μωρό στη ζωή και να προστατεύσει τον εγκέφαλό του. Παλαιότερα, η αλόγιστη χρήση οξυγόνου προκαλούσε συχνά προβλήματα. Σήμερα, οι νεογνολόγοι χρησιμοποιούν υπερσύγχρονα μηχανήματα που ρυθμίζουν το οξυγόνο με ακρίβεια, ώστε να σώσουν το παιδί με τις ελάχιστες δυνατές επιπτώσεις στα μάτια.
Θα τυφλωθεί το παιδί μου;
Με τη σωστή παρακολούθηση, ο κίνδυνος τύφλωσης είναι πλέον πολύ μικρός. Η συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων είτε θεραπεύεται μόνη της είτε αντιμετωπίζεται επιτυχώς με Laser. Το κλειδί είναι να γίνουν οι εξετάσεις στην ώρα τους μέσα στη Μονάδα.
Πονάει η εξέταση ή το Laser;
Το μωρό μπορεί να ενοχληθεί λίγο από το φως της εξέτασης ή το άνοιγμα των βλεφάρων, αλλά οι γιατροί χρησιμοποιούν ειδικές αναισθητικές σταγόνες ώστε να μην υπάρχει πόνος. Στο Laser, το μωρό είναι συνήθως σε καταστολή ή υπό στενή παρακολούθηση για να μην νιώθει τίποτα.
Πότε πρέπει να ξαναδούμε οφθαλμίατρο μετά το νοσοκομείο;
Ο γιατρός θα σας δώσει συγκεκριμένες οδηγίες στο εξιτήριο. Συνήθως, ο πρώτος έλεγχος γίνεται λίγες εβδομάδες μετά την έξοδο. Ακόμα και αν δεν υπήρξε πρόβλημα στη θερμοκοιτίδα, τα πρόωρα παιδιά πρέπει να ελέγχονται για μυωπία και στραβισμό στους 6-12 μήνες ζωής.
Υπάρχουν άλλες θεραπείες εκτός από το Laser;
Ναι. Σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται η Κρυοπηξία (ψύξη), αν και το Laser θεωρείται γενικά προτιμότερο λόγω λιγότερων επιπλοκών. Σε πολύ προχωρημένα στάδια (που ευτυχώς είναι σπάνια πλέον), μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση για αποκόλληση.
Μπορώ να κάνω κάτι εγώ ως γονιός;
Το σημαντικότερο που μπορείτε να κάνετε είναι να είστε συνεπείς στα ραντεβού με τον οφθαλμίατρο, τόσο μέσα στη μονάδα όσο και μετά. Η έγκαιρη διάγνωση είναι το παν.